Колькі каштуе беларускі Космас?

photo

Інтэрвю з фаварытамі сёлетняга «Восеньскага салону», мастачкай-манументалісткай Палінай Амельяновіч і скульптарам Максімам Макарэвічам.

Прасторавая кампазіцыя «Парад планет», або праект «Белы шум», уражвае не толькі маштабнасцю, але і коштам – 63 тысячы рублёў.

0001_1500x929

Пра сакральнае мастацтва і філасофскую задуму з мастакамі пагутарыла наша карэспандэнтка Ядзя Бурштынава.

У «Парадзе планет» я налічыла толькі 7 планет. А дзе яшчэ адна?

Максім: Глядач набліжаецца да асяродку планет і сам, шпацыруючы паміж Марсам і Венерай, можа стаць Зямлёй, тым самым элементам, якога не дастае ў кампазіцыі. Разам з прыналежнасцю да Зямлі, можа адчуць і адказнасць за яе. Сэнс філасофіі нашага праекту ў тым, што глядач замыкае ланцуг і ператвараецца ў частку адзінага цэлага, частку касмічнай прасторы.

У Космасе няма межаў, таму і ў кампазіцыі для гледача, насам рэч, таксама не існуе межаў. Мазаічнае пано, якое зрабіла Паліна, адсылае да зямлі, яно дапамагае лепей зліцца з усёй кампазіцыяй.

Паліна: У мяне была неабходнасць стварыць пэўныя адчуванні і атмасферу для гледача, таму маё мазаічнае пано, якое складаецца з 7 самастойных частак, дастаткова абстрактнае, выкананае тэхнікай «белы шум». У шыпенні ўгадваецца зямны пейзаж – неба і вада, якія прымушаюць задумацца пра першакрыніцы жыцця на нашай планеце. Паміж «белым шумам» і рэліктавым выпраменьваннем, якое засталося пасля вялікага выбуху, можна знайсці падабенства, якія адсылаюць да стварэння нашага Сусвету і пачаткам жыцця на Зямлі.

05-1-_1500x975

Кожная з планет мае сваю форму і свой твар з уласцівым толькі яму, настроем. Як ствараліся гэтыя непаўторныя вобразы?

Максім: Кожная планета выконваецца па дастаткова складанай тэхналогіі. Рабіў 4 формы – 2 чарнавыя і 2 чыставыя. Працуючы над вобразамі планет, у мяне заўжды ўзнікала рэалістычнае рашэнне творчай задачы, ад якога я спрабаваў паступова адыйсці. Напрыклад, Венера была выразна падобная на чалавечую галаву. Пасля заліўкі, тая форма, што ўнутры, змяняецца. Цікава назіраць за праламленнем святла і за хімічнымі працэсамі матэрыялаў, што ўзаемадзейнічаюць паміж сабой.

Я ствараю пэўныя ўмовы для рэалізацыі сваёй задумы, аднак ведаю і пра прыродныя фантазіі, якія не паддаюцца майму кантролю. Здаралася, гэта расчароўвала мяне, але праходзіў пэўны час, я прыглядаўся да вобраза, які атрымаўся і разумеў, што ў ім таксама ёсць штосьці прывабнае, ёсць свая прыгажосць. Таксама варта ўлічыць, што пад час працы могуць узнікнуць тэхнічныя дэфекты. Напрыклад, бурбалкі. Калі такі дэфект працуе на вобраз, то можна яго пакінуць.

08-1-_1500x1000

З якіх матэрыялаў зробленыя планеты?

Максім: унутры планет ёсць натуральныя матэрыялы – туф (вулканічная парода) і дрэва. Таксама прысутнічае сучасны штучны пластык.

Якім чынам вызначалі, якая з планет будзе мець тое ці іншае імя?

Максім: Калі пачынаў ствараць якую-кольвек планету, я спрабаваў інтуітыўна адчуць яе вобраз і перадаць яго. Пасля заліўкі мне вельмі моцна не спадабаўся Марс. Першапачаткова, у яго былі спадарожнікі – Дэймас і Фобас на якія і рабіў акцэнт. Але пасля заліўкі, яны зніклі. Аднак, хлопцам, якія прыходзілі ў майстэрню, гэтая галава спадабалася. Для мяне стала адкрыццём, што маё чаканне часта падманвае мяне. Тады я зразумеў, што чаканні трэба адпускаць і глядзець на вобразы, што нарадзіліся, па-новаму. Таму Марс я болей не перарабляў.

Ці не абурае вас, што карэспандэнт газеты «Культура» назваў тэхніку выканання кампазіцыі «Парад планет» «простым запазычаннем з творчасці французска-румынскага скульптара Канстанціна Брынкуша», ды параўнаў вашу працу з цыклам Цэслера і Войчанкі «Дванаццаць з дваццатага»?

04-2-_1500x1000
010-1-_1500x1072

Максім: На самай справе, тэхніка зусім новая. Чагосьці падобнага я пакуль не бачыў. Проста ў людзей ёсць асацыяцыі з формай сферы, якая і робіць адсылку да працы Цэслера. А ўвогуле, не сорамна карыстацца пэўнымі стылістычнымі прыёмамі выбітных асоб.

Паліна: Вельмі шкада, што крытык не паглыбіўся ў тэму, не пайшоў глыбей асацыяцый. Шары ды авалы – распаўсюджаныя формы і з імі можа ўзнікаць шмат асацыяцыяў. На маю думку, калі праводзіш аналогіі з вобразамі, то замыкаешся на чымсьці адным. У Цэслера ідэя – адлюстраванне адпаведнага мастака ў яйку, што даволі асацыятыўна. У нашай жа працы – даволі канкрэтныя вобразы. Мэта працы Максіма – знайсці прадмет, які адсутнічае. Маю на ўвазе, каб глядач знайшоў Зямлю. «Парад планет» – гэта прасторавы праект, які пагружае ў гульню, дзе глядач павінен разгадаць рэбус і зразумець для сябе штосьці. Знайсці сваю ісціну.

Вашая праца самая дарагая з усіх, што выстаўляюцца на «Восеньскім салоне». Як думаеце, ці набудуць яе?

Максім: Да пакупкі кампазіцыі мы не падрыхтаваныя і нават не думаем пра гэта. Бо першапачатковая наша мэта – гэта ажыццявіць сваю ідэю і паказаць кампазіцыю гледачу.

01_1500x441

Паліна: Праект «Белы шум» – гэта 7 самастойных скульптур і 7 частак пано. Таму зразумела, што такая маштабная праца мае свой нятанны кошт. Мне хочацца, каб кампазіцыя знайшла свой дом і засталася ў Беларусі. Гэта будзе выдатна! Наша з Максімам праца даволі філасофская рэч, якая зможа аздобіць любое месца, у якім ёсць прастора. Напрыклад, гэта могуць быць холы ці фае адміністрацыйных будынкаў.

На вашу думку, ці папулярнае зараз сярод гледача манументальнае мастацтва?

Паліна: Мастацтва мусіць быць рознавектарным. Манументалізм мае сваю мову. Важна вырашыць, як фармат працуе для мастака і для гледача. Мне падабаецца ствараць маштабныя творы мастацтва. Мая дыпломная праца – мазаікі са святымі лікамі для царквы святых Космы і Даміяна, што ў вёсцы Вішнева на Валожыншчыне.

Сёлета мы з Максімам ездзілі на месяц беларускага мастацтва ў Абу-Дабі, дзе цягам двух тыдняў павінны былі арганізаваць выставачную прастору. Там я рабіла мазаіку, бо гэтая тэхніка валодае сваім чараўніцтвам. Давялося доўга тлумачыць арабам, што я хачу зрабіць і якія матэрыялы мне патрэбныя для працы. Аднак мазаіка «Святло», зробленая са смальты і натуральных камянёў, мела свой поспех.

Ядзя Бурштынава, belsat.eu
Фота: Паліна Амельяновіч

Глядзі таксама
Каментары