Павел Усаў Інтэграцыйная пастка

Беларускі палітолаг і аналітык, доктар палітычных навук

Лукашэнка нервуецца. У беларускага кіраўніцтва няма часу на тое, каб нешта супрацьпаставіць інтэграцыйнай атацы Крамля. Традыцыйная стратэгія «шантажу», паваротаў на Захад, узмоцнены пошук новых саюзнікаў не зрабілі ніякага эфекту на Маскву і не пашырылі поле для геапалітычнага манеўру.

Аляксандр Лукашэнка і Уладзімір Пуцін на 6-м Беларуска-Расейскім форуме рэгіёнаў, 18 Ліпеня 2019, Санкт-Пецярбург, Расея. Фота – Mikhail Metzel / TASS / Forum

У сваю чаргу, рэзкая крытыка палітыкі Расеі з боку Лукашэнкі гаворыць пра тое, што Праграма паглыблення інтэграцыі ўтрымлівае ў сабе глабальныя сістэмныя змены ў дачыненнях паміж Расеяй і Беларуссю і выходзіць за рамкі чыста фармальных – эканамічных пытанняў. Відавочна, што падпісанне дакументаў прывядзе да поўнага эканамічнага, а затым і палітычнага падначалення Беларусі, і што Масква ўвязвае далейшае эканамічнае падтрыманне для рэспублікі з падпісаннем і рэалізацыяй гэтай праграмы.

Лукашэнка пра інтэграцыю з Расеяй: На халеру патрэбны каму такі саюз?

Праблема Лукашэнкі і яго атачэння ў тым, што яны дазволілі сябе супакоіць думкамі: уся гэтая інтэграцыя, праграмы, дарожныя мапы – не па-сапраўднаму. Што гэта гульня, і трэба проста перачакаць, пацягнуць час. Пры гэтым Лукашэнка працягваў верыць у паблажлівасць добрага маскоўскага цара. Але гэты пасіўны падыход працаваў супраць яго, бо не даваў магчымасці пераасэнсаваць сітуацыю, пачаць, прынамсі, эканамічныя рэформы і шырокі дыялог з грамадзянскай супольнасцю.

У гэтых умовах беларускі кіраўнік вырашыў звярнуцца да апошняга сродку ўздзеяння на Расею – да намёкаў на магчымы выхад з Саюзу. Гэтым можна растлумачыць яго радыкальную заяву: «Вядома, мы з Расеяй ваяваць не будзем. Але кожны год мы нешта губляем. Выбачайце, на халеру патрэбны такі саюз?»

Аналітык: Падатковы кодэкс Саюзнае дзяржавы цалкам не ў нашых інтарэсах

Наўрад ці гэтыя дэкларацыі будуць мець хоць нейкі палітычны і эканамічны эфект. З усіх інструментаў уздзеяння на Маскву ў Лукашэнкі засталіся толькі гучныя словы. Думаю, што гэта выдатна разумеюць у Крамлі і будуць толькі ўзмацняць ціск. Словы беларускага кіраўніка толькі паказваюць ягонае ўласнае бяссілле і разгубленасць.

У сваю чаргу, непадпісанне Праграмы, запланаванае на 8 снежня, прывядзе да сур’ёзных наступстваў. Можна чакаць, што Расея звернецца да шырокіх фінансава-эканамічных санкцыяў, і гэтага ўдару беларуская сістэма не вытрымае.

«Яшчэ не аднялі беларускі пашпарт, каб уручыць пашпарт РФ?» Эксперты каментуюць новыя звесткі пра інтэграцыю

Замест таго, каб прапрацаваць праграму антыдзеянняў пад прымусам да інтэграцыі, Лукашэнка возіць сямʼю ў Саудаўскую Аравію і Аўстрыю, дзе распавядае пра поспехі дыктатуры.

Вядома, з улікам страчанага часу і магчымасцяў шанцаў эфектыўна процідзейнічаць інтэграцыйнаму прымусу вельмі мала. Расея ўжо не будзе цырымоніцца, для яе Беларусь – гэта чарговая тэрыторыя для захопу, хай пакуль пры дапамозе інтэграцыйных інструментаў, Праграма – адзін з іх. Таму менавіта цяпер беларускаму кіраўніцтву неабходна прыняць шэраг канкрэтных рашэнняў:

  1. Апублікаваць дэталі Праграмы паглыблення інтэграцыі і спыніць працэс перамоваў;
  2. Пачаць шырокае грамадскае абмеркаванне выклікаў і пагрозаў, якія нясуць для незалежнасці краіны інтэграцыйныя працэсы;
  3. Замарозіць саюзны праект;
  4. Пайсці на адкрыты дыялог з беларускай дэмакратычнай супольнасцю і міжнароднымі арганізацыямі, на падставе гэтага сфармаваць Нацыянальную раду выхаду з інтэграцыйнага тупіка і пераадолення дэзінтэграцыйных наступстваў.

Прыняцце і рэалізацыя гэтых крокаў патрабуе перафарматавання інфармацыйнай і палітычнай прасторы рэспублікі. Усё гэта можна зрабіць, калі незалежнасць краіны для цяперашняй улады не пусты гук.

Меркаванне аўтараў можа не супадаць з пазіцыяй рэдакцыі.

Глядзі таксама
Каментары