Як выдаткоўваюцца грошы на нацыянальную культуру?

Эксперт «Асабістага капіталу» Міхал Залескі аналізуе, чаму айчынная культура перабывае ў заняпадзе і як тое звязанае з эканамічным станам краіны і насельніцтва.

Беларуская нацыянальная культура праяўляе ўнікальную жывучасць і працягвае існаваць насуперак стараннай дзейнасці камуністычных і посткамуністычных адміністратараў. Як амаль усё ў гэтым жыцці, культура мае грашовае і статыстычнае вымярэнне на дзяржаўным узроўні ды ў кожнай сям’і.

Тым больш, статыстычнае ведамства да Міжнароднага дню культуры, што быў 15 красавіка, выдала тэматычны зборнік з вялікімі табліцамі ды прыгожымі малюнкамі. Цікава б было пачытаць, калі б не так сумна.

Выдаткі на культуру ў дзяржаўным бюджэце

Выдаткі на культуру ў дзяржаўным бюджэце складуць паводле Закону аб бюджэце амаль 147 мільёнаў рублёў, або 1,4 % усіх выдаткаў, што на гэты год прадугледжаныя.

Доля ў выдатках перабывае ў межах, звычайных для бюджэтаў еўрапейскіх краінаў, але вось бюджэт наш адносна невялікі, таму грандыёзных праектаў, як французы або немцы, мы сабе дазволіць не можам.

Але варта зірнуць, што лічыцца ў нашай культуры галоўным, каб зразумець яе будучыню. І адразу відаць, што кіруюць верныя ленінцы.

Структура выдаткаў на культуру

Гэтак званы нацыянальны кінематограф, не выходзячы з каматознага стану хіба паўстагоддзя, працягвае паглынаць 8,2 % выдаткаў. Астатняе таксама прысутнічае.

Між тым культура мае, па вялікім рахунку, дзве часткі: матэрыяльную і духоўную. І духоўная частка – мова, у каторай усё астатняе ўтрымліваецца ў згорнутым выглядзе.

Але ў бюджэце мова фінансуецца паводле трох асноўных артыкулаў: праз адукацыю, дзе беларусы не маюць вышэйшых і сярэдніх спецыяльных устаноў; медыі ды выданне кніг, дзе ўсё не лепей.

Выдаткі на культуру ў сямейным бюджэце

Наступства – мізэрныя выдаткі грамадзянаў на культуру.

Доля тая самая, што і ў бюджэце дзяржавы, – 1,5 %, а па факце – 4 рублі на чалавека на месяц супраць 64 рублёў па Еўразвязе.

Прымусовы перавод насельніцтва на мову былой метраполіі вядзе да масавага здзічэння.

Калі ж масавы спажывец культурнага прадукту абмяжоўваецца серыяламі па тэлевізары і гульнёй у танкі на камп’ютары, то дзеячам культуры даводзіцца спажываць бюджэтныя крошкі.

Заробак у сферы культуры

80 % сярэдняга заробку ў рэальным сектары складае заробак сярэдняга жаўнера айчыннага культурнага фронту.

Зразумела, што такая матывацыя не спрыяе прыцягненню самых лепшых кадраў. І краіну мала-памалу зацягвае ў вір бескультурʼя.

А ў такім стане інавацыйны патэнцыял падае. І прыходзіць тое, што мы і назіраем.

Карацей, чым меней атрымліваюць сёння стваральнікі культурных прадуктаў і паслугаў тым больш заўтра давядзецца выдаткаваць на паліцэйскія сілы, каб малакультурная публіка стабільнасць раптам не разнесла. А каб таго не здарылася, не забудзьцеся падчас перапісу насельніцтва пазначыць, што вы – беларус.

Таксама ў праграме «Асабісты капітал»:

Праграма «Асабісты капітал» цалкам:

Глядзіце праграму «Асабісты капітал» кожны панядзелак а 19:00 на тэлеканале «Белсат», а таксама онлайн на нашым сайце. Далучайцеся да нашых старонак ў FacebookдыОдноклассниках. Падпісвайцеся на нашурассылку і раз на месяц вы будзеце атрымліваць ліст з чатырма найбольш карыснымі сюжэтамі «Асабістага капіталу».

Міхал Залескі, belsat.eu

Больш матэрыялаў

У Беларусі патрэбны цэнтр для крызісных сітуацыяў

«Беларусь паступова ператворыцца ў Прыднястроўе». Што выратуе эканоміку?

Колькі плацяць беларусы за міліцэйскі гвалт?


Грошы скончыліся. Як выжыць без іх?

«Каму гэтая інфармацыя што дасць?» Як ад беларусаў хаваюць сапраўдны маштаб эпідэміі

Грошы на чужой бядзе. Хто нажываецца на эпідэміі?

Новая нармальнасць. Якой будзе Беларусь пасля пандэміі?

Каронакрызіс. Параўналі дзяржаўную дапамогу ў Беларусі ды іншых краінах