IPN szuka potomków ofiar tzw. „operacji polskiej” NKWD


Funkcjonariusze NKWD

Prokuratura IPN w Szczecinie podjęła wstępne czynności w sprawie „operacji polskiej” NKWD 1937-1938, jednej z największych zbrodni ludobójstwa na Polakach. Prosi krewnych ofiar o kontakt. W czwartek Instytut Pamięci Narodowej ogłosił apel w tej sprawie.

Prokuratura IPN przypomina, że zbrodnia popełniona na Polakach była prowadzona w latach 1937-1938 na terenie byłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, a zapoczątkował ją rozkaz Ludowego Komisarza NKWD Nikołaja Jeżowa z 11 sierpnia 1937 r. W sumie represjami – jak zaznacza IPN – objęto 139 835 osób, w tym 111 091 osób skazano na karę śmierci.

Ofiarą „operacji polskiej” padli również Polacy zamieszkujący teren Białoruskiej SSR. w 1937 r w jej ramach zlikwidowano Polski Rejon Narodowy im. Feliksa Dzierżyńskiego – autonomiczną jednostkę terytorialną, której centrum administracyjne znajdowało się w podmińskim Kojdanowie (dziś Dzierżyńsk). Sowieckie władze aresztowały kierownictwo, rozwiązało polskie instytucje oświatowe i kulturalne potem Polaków zamieszkujących obwód masowo rozstrzeliwano lub zsyłano do Azji Środkowej.

„Uprasza się wszystkie osoby mające wiedzę o powyższych zdarzeniach, w szczególności członków rodzin osób represjonowanych, o kontakt” – czytamy w ogłoszonym na stronie IPN komunikacie. Wszyscy, którzy w tej sprawie mogą pomóc Instytutowi proszeni są o kontakt z Oddziałową Komisją Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Szczecinie pod numerem telefonu (91) 312 94 03 lub (91) 312 94 06. Informacje w tej sprawie można również przesyłać na e-mail: robert.osinski@ipn.gov.pl.

Prokuratura Instytutu podała jednocześnie, że wstępne czynności dotyczące operacji NKWD prowadzone są „w sprawie zbrodni komunistycznej, będącej jednocześnie zbrodnią przeciwko ludzkości”. Taka wstępna kwalifikacja prawna oznacza m.in., że zbrodnia ta nie ulega przedawnieniu.

Śledztwo w sprawie tzw. operacji polskiej NKWD, najprawdopodobniej rozpocznie się na początku przyszłego roku. Będzie jednym z najważniejszych, jakie do tej pory prowadziła prokuratura IPN. Celem śledztwa będzie wszechstronne i procesowe wyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczącej tej zbrodni, m.in. ustalenie jej sprawców, okoliczności, a także oddanie hołdu pomordowanym i ich rodzinom. Poza przesłuchaniami jeszcze żyjących świadków IPN zamierza podjąć bardzo szerokie i głębokie kwerendy archiwalne – w Polsce i poza granicami kraju. Ze względu na zakres mordu NKWD, w tym dziesiątki tysięcy ofiar, śledztwo może potrwać kilka lat.

Pion śledczy IPN nigdy wcześniej nie prowadził postępowania w sprawie zbrodni NKWD popełnionej na Polakach w latach 1937-1938. Umożliwiła je dopiero nowelizacja ustawy o IPN z tego roku, która przesunęła zakres badań Instytutu od 1917 r. (wcześniej przepisy wyznaczały tę granicę od 1939 r.).

Eksterminację Polaków w latach 1937-1938 funkcjonariusze NKWD przeprowadzili na podstawie rozkazu operacyjnego nr 00485, który szef NKWD Nikołaj Jeżow wydał 11 sierpnia 1937 r. Rozkaz, przed jego wydaniem, zaakceptowało Biuro Polityczne Komitetu Centralnego WKP(b) z Józefem Stalinem na czele. W ocenie niektórych historyków w wyniku tej zbrodni funkcjonariusze NKWD zamordowali od 140 tys. do nawet 200 tys. osób narodowości polskiej.

jb/ www.belsat.eu/pl/ za www.kresy24.pl

Zobacz też
Komentarze