«Чувак, ты змяніў маё жыццё…» Сусветна вядомы скрыпач, які браў удзел у пратэстах

У дзяцінстве ён лічыўся вундэркіндам, а ў сталым веку зрабіўся лаўрэатам топавага сусветнага конкурсу скрыпачоў. Жыве ў Берліне, але ў жніўні 2020 года прыляцеў у Беларусь і выходзіў на маршы прыхільнікаў пераменаў. Хто гэты чалавек?

Калегі з цэху называюць Арцёма Шышкова геніяльным скрыпачом. Ён скончыў Беларускую акадэмію музыкі, а ў канцы 2000-х пераехаў у Заходнюю Еўропу.

Каб легалізавацца, паступіў у кансерваторыю Вены. А ў складаны фінансавы час на пачатку эміграцыі нават іграў на вуліцах Парыжу. І ён называе гэта важным прафесійным досведам, які дапамагае пазбавіцца комплексаў.

Рэч у тым, што ў дзяцінстве Шышкоў лічыўся вундэркіндам, ужо ва ўзросце 8 гадоў саліраваў на выступах разам з аркестрам Беларускай дзяржаўнай філармоніі. Пастаянныя конкурсы, авансы на грандыёзную будучыню, псіхалагічны ціск паўплывалі на ягоную дзіцячую псіхіку. Таму скрыпач, як ні дзіўна, цягам усёй кар’еры змагаецца са… страхам сцэны.

У дзяцінстве Арцёма Шышкова называлі вундэркіндам. Фота: artiom.shishkov / Facebook

«Досвед ігры на вуліцах аказаўся вельмі цікавым і складаным. Кожны раз для мяне гэта быў стрэс, я моцна хваляваўся, складана было пачаць, – прызнаецца Шышкоў. – Я граў чатыры гадзіны на дзень. І спачатку цягам кожнага выступу паўтараліся нейкія памылкі, бо не займаешся і не чысціш інтанацыі. І праз тыдзень-два я пачаў лепш сябе кантраляваць падчас выступу. Паменшала панікі і страху, што мне вельмі прыдалося пазней на сцэне. Былі і цудоўныя моманты, калі маленькія дзеці танчылі пад Баха і Ізаі. Прыходзілі панкі і слухалі гадзінамі, а потым падыходзілі ды казалі: «Чувак, ты змяніў маё жыццё…»

Чаму ж Арцёма Шышкова называюць адным з найлепшых скрыпачоў свету? Хаця б таму, што ў 2012 годзе ён стаў лаўрэатам Конкурсу імя Каралевы Элізабэт у Бельгіі. Гэта прэстыжнае музычнае спаборніцтва, якое ладзіцца раз на чатыры гады.

Цяпер у статусе сусветнай зоркі Шышкоў не меў праблемаў з канцэртамі і заробкамі. Больш за тое, беларускі скрыпач імкнецца да поўнай творчай незалежнасці і не падпісвае доўгатэрміновых кантрактаў са знанымі калектывамі – і так запрашаюць.

Шышкоў пасяліўся ў Берліне і меў насычаны канцэртны графік, выступаў у шмат якіх краінах. Але прыйшоў жнівень 2020 года…

Менск, пратэсты, рэпрэсіі… Што нам усім рабіць?

Арцём Шышкоў прыляцеў у Менск, каб прагаласаваць на прэзідэнцкіх выбарах. А пасля фальсіфікацыяў і гвалту пачаў выходзіць на маршы пратэсту.

«Аднойчы ледзь не трапіў у аўтазак, але жанчыны ўхапіліся за мой заплечнік і вырвалі мяне з рук амапаўца, – апавядае скрыпач. – Мая сястра Ульяна працягвала барацьбу нават пасля таго, як маршы перайшлі ў двары. Але яе вылічылі…»

На Ульяну Шышкову склалі тузін пратаколаў, на яе завялі крымінальную справу і пагражалі забраць дзяцей у прытулак. Але жанчына здолела ўцячы з Беларусі разам з дзецьмі і перабралася ў Нідэрланды.

Тэма Беларусі дасюль не адпускае Арцёма Шышкова: ён бярэ ўдзел у дабрачынных канцэртах «Music for Belarus» (усе зборы ідуць на дапамогу сем’ям палітычных вязняў). А што скрыпач думае пра мірны характары пратэстаў 2020 года з адлегласці часу?

Акцыя пратэсту ў Менску. Фота: асабісты архіў Арцёма Шышкова

«Людзі пакутуюць, людзі сядзяць у турмах. Што рабіць? Мірныя пратэсты ні да чаго не прыводзяць… Трэба, каб асобы, якія ў гэтым разбіраюцца, нешта прапаноўвалі, – разважае Арцём Шышкоў. – Не магу сказаць, што я быў прыхільнікам ідэі ісці захопліваць нейкія будынкі. Я лічу, што гэта якраз наіўная пазіцыя, якая, напэўна, і пройгрышная. Мірны характар пратэстаў паказваў, што людзі выходзяць за мір і не хочуць крыві. Хоць я разумею крыўду, злосць і раз’юшанасць, калі ўсё гэта бачыш і чытаеш. Але падобную раз’юшанасць адчувалі і садысты, таму я з гэтым пачуццём буду змагацца. Я не гуру, каб нешта раіць людзям. Але магу пажадаць толькі сілаў, адчуваць Божую іскру ўнутры… Нейкі стрыжань, часцінку святла, якая ёсць у кожным. Развівайцеся, назірайце за сабою, дапамагайце адно аднаму. У гэтым ёсць нейкая надзея. Не ў супрацьстаянні, а ў дапамозе».

«Таму я трымаюся за музыку і творчасць»

Як правіла, фота і відэа з удзелам Арцёма Шышкова маюць глыбокае мастацкае аздабленне. І хоць скрыпач відавочна не гоніцца за грашыма ды славаю, колькасць праглядаў некаторых ролікаў з ягоным удзелам набліжаецца да мільёна.

Арцём Шышкоў жыве на ўскрайку Берліну каля лесу. У цэнтр гораду амаль не выбіраецца, шмат часу бавіць на ўлонні прыроды. Фота: artiom.shishkov / Facebook

Музыка песімістычна глядзіць на агульную карціну таго, што робіцца ў свеце, і лічыць, што мастацтва – гэта спосаб утрымаць рэчаіснасць і паспрабаваць паўплываць на тое, каб чалавецтва канчаткова не дэградавала ды не самазабілася.

«Нікога не хачу асуджаць, але відавочна і натуральна, што ўсім сёння кіруюць рэйтынгі, – канстатуе Арцём Шышкоў. – Уся поп-культура звязаная з простымі эмоцыямі, якія можа адчуць кожны чалавек. А для таго, каб адчуць поўную палітру, якая ёсць, напрыклад, у сімфоніі Бэтховэна, трэба ўмець адчуваць. Пачуцці можна выхоўваць. Сумна нават не таму, што шмат якія людзі не ўмеюць адчуваць глыбока: мы нават не ведаем, што гэта ўмелі. І сумна, што свет рухаецца ў бок забыцця. Таму я і трымаюся за музыку ды творчасць».

Падпісвайся на telegram Белсату

Hавiны