«Я ненавижу белорусский язык» – за такое лёгка даюць штраф

Беларусы, якія пастаянна размаўляюць на роднай мове, часта чуюць у адказ «размаўляйце па-чалавечы», «што, вы не можаце нармальна гаварыць?». Усё гэта – прыклады абразы дзяржаўнай мовы. Калі вы такое пачулі, лёгка можаце дамагчыся штрафу для суразмоўцы ці нават звальнення чыноўніка або афіцыянта.

Марыя напрыканцы лета вырашыла наведаць культурную сталіцу Беларусі – Пінск. Зайшла ў забаўляльную ўстанову, звярнулася да працаўніка па-беларуску.

«І ён як пачаў!.. «Я не буду с вами разговаривать, я ненавижу белорусский язык, его вообще не существует и пошли вон!» – распавядае Марыя Грыц.

Марыя папрасіла кнігу скаргаў, дзе напісала пра здарэнне. Калі цягам 10 дзён не атрымала адказу ад кіраўніцтва ўстановы, даслала ліст у Пінскі гарвыканкам. Пасля гэтага на сувязь выйшаў дырэктар і распавёў, што не ведаў нічога пра гэты выпадак, бо той працаўнік выдраў аркуш з кнігі скаргаў.

«І з гэтым дзядзечкай пагутарылі, сказалі, што не можна абражаць мову, а за тое, што ён выдраў аркуш, яго яшчэ і зволілі», – кажа Марыя Грыц, якая скардзілася на абразу беларускай мовы.

https://belsat.eu/news/spyavachka-rusya-maya-mama-z-azerbajdzhanu-ale-belaruskaya-mova-maya-rodnaya/

Аліна Нагорная і Ігар Случак надрукавалі дапаможнік, у якім можна знайсці і адказ на пытанне: «Што рабіць, калі ў вас не атрымоўваецца пераканаць чалавека, што размаўляць па-беларуску – вашае законнае права?»

«Можна напісаць заяву па артыкуле 9.22 Кодэксу аб адміністратыўных парушэннях на тое, што гэта абраза дзяржаўнай мовы. Такую заяву трэба падаваць у выканкам, каб гэта спрацавала. І нельга зацягваць тэрміны. Яе трэба пісаць адразу», – распавядае Аліна Нагорная, аўтарка дапаможніку «Абаронім мову!».

Гэты артыкул цягне накладанне штрафу ад 4 да 10 базавых велічыняў. Тэрмін прыцягнення да адказнасці – 2 месяцы. Варта выкарыстоўваць скрыншоты, здымкі ды іншыя доказы як дадаткі да звароту.

«Таксама ёсць парушэнне аб звароце грамадзянаў і юрыдычных асоб, згодна якому адказ павінен давацца на мове звароту. І ў дадзеным выпадку таксама трэба падаваць заяву па артыкуле 9.22. Акрамя гэтага, той, хто даў адказ не на мове звароту, будзе прыцягнуты да дысцыплінарнай адказнасці з запісам у працоўную кнігу», – распавядае Ігар Случак, аўтар дапаможніку «Абаронім мову!».

https://belsat.eu/news/nyauzho-my-dazhyli-da-getaga-dnya-lyudzi-plakali-kali-chuli-belaruskuyu-movu/

Ігар Случак з пачатку года ўжо напісаў 1500 зваротаў у дзяржаўныя ўстановы. Яны датычаць пашырэння ўжывання роднай мовы ў розных сферах: ад спорту да бізнесу. Таксама можна пісьмова звяртацца, каб замянялі расейскамоўныя ўказальнікі ды шыльды – на беларускамоўныя.

«Калі кіраўнік краіны сказаў, што ніхто не зразумее знак «Выконвай хуткасны рэжым», трэба яго перакласці, – яго пераклалі. І тады беларускамоўнае грамадства гэтым вельмі абурылася. І мы вырашылі, што гэта вельмі добры шанец прыцягнуць увагу людзей: у нас увогуле не так шмат беларускамоўных шыльдаў, указальнікаў», – кажа Аліна Нагорная.

Калі працаўнік кавярні ці рэстарану не разумее беларускай мовы або не здольны размаўляць з вамі, вы можаце папрасіць Кнігу заўваг і прапановаў і напісаць туды тэкст з просьбай праверыць прафесійную прыдатнасць працаўніка і папрасіць паведаміць вам аб захадах, прынятых паводле вашай заўвагі. Падаць заяву падобнага зместу можна і ў Міністэрства антыманапольнага рэгулявання і гандлю. Бо згодна з законам «Аб мовах» работнікі арганізацыяў мусяць валодаць беларускай і расейскай мовамі ў аб’ёме, неабходным для выканання сваіх службовых абавязкаў.

Беларусамі не нараджаюцца, беларусамі становяцца

Падсумуем, што трэба рабіць, каб абараніць родную мову. Калі вам кажуць размаўляць на «чалавечаскім языке» ці ствараюць перашкоды і абмежаванні ў карыстанні беларускай мовай, варта напісаць заяву, каб прыцягнуць чалавека да адказнасці паводле артыкулу 9.22 Адміністратыўнага кодэксу. Калі на вашую заяву ці скаргу адказалі па-расейску, заяву можна пісаць ужо на аўтара адказу. Каб замяніць табліцу на вашым доме на беларускамоўную, часта дастаткова напісаць усяго адзін зварот у выканкам.

А каб чыноўнікі не забываліся, што ў краіне ёсць беларускамоўныя, пазначайце беларускую роднай мовай падчас перапісу насельніцтва – нават калі не размаўляеце на ёй пастаянна.

https://belsat.eu/news/perapis-zvyarnitse-uvagu-na-pytanne-numar-12/

Таксама ў праграме «Асабісты капітал»:

Глядзіце праграму «Асабісты капітал» кожны панядзелак а 19:00 на тэлеканале «Белсат», а таксама онлайн на нашым сайце. Далучайцеся да нашых старонак ў Facebook ды Одноклассниках. Падпісвайцеся на нашурассылку і раз на месяц вы будзеце атрымліваць ліст з чатырма найбольш карыснымі сюжэтамі «Асабістага капіталу».

Больш матэрыялаў

У Беларусі патрэбны цэнтр для крызісных сітуацыяў

«Беларусь паступова ператворыцца ў Прыднястроўе». Што выратуе эканоміку?

Колькі плацяць беларусы за міліцэйскі гвалт?


Грошы скончыліся. Як выжыць без іх?

«Каму гэтая інфармацыя што дасць?» Як ад беларусаў хаваюць сапраўдны маштаб эпідэміі

Грошы на чужой бядзе. Хто нажываецца на эпідэміі?

Новая нармальнасць. Якой будзе Беларусь пасля пандэміі?

Каронакрызіс. Параўналі дзяржаўную дапамогу ў Беларусі ды іншых краінах