Тры прывіды Айзіка Кучара

Адзін з самых уплывовых беларускіх літаратурных крытыкаў, літаратуразнаўцаў і кінасцэнарыстаў – Айзік Евелевіч Кучар. Ён здолеў не толькі перажыць часы сталінскага тэрору, але і зрабіць кар’еру. Як пры жыцці Кучара, гэтак і цяпер шмат хто ўпэўнены, што ў страшныя 1930-ыя гады Айзік Евелевіч актыўна пісаў даносы на сяброў-пісьменнікаў.

Улетку 1980 года выходзяць «Літаратурна-крытычныя артыкулы Алеся Кучара». Добра выпіўшы, аўтар са стосам экзэмпляраў сваёй свежай кнігі ў руках сядае за стырно «Волгі». Алесь Кучар ужо вядомы літаратуразнаўца і прызнаны сцэнарыст БССР. Паводле ягоных сцэнароў паставілі такія вядомыя стужкі, як «Чырвонае лісце», «Гадзіннік спыніўся апоўначы», «Усходні калідор». Аднак сцэнарыст засмучаны.

«Чаму ж ён не радаваўся, а гнаў на сваёй «Волзе» так, быццам уцякаў ад самога чорта?», – пытаецца вядоўца Васіль Дранько-Майсюк.

П’яны Кучар трапляе ў пастарунак міліцыі, дзе ў яго забіраюць правы ды затрымліваюць на ноч. У паўзабыцці да Айзіка прыходзяць прывіды ягоных колішніх сяброў: паэта Валерыя Маракова ды літаратурнага крытыка Рыгора Бярозкіна. Да арышту абодвух у 1935 і 1941 гадах спрычыніўся сам Айзік.

Прыходзіць да Кучара і прывід Лукаша Бэндэ, самага грознага беларускага крытыка з канца 20-ых да сярэдзіны 30-ых гадоў, лютага ворага беларускіх пісьменнікаў. З Бэндэ Айзік працаваў напрыканцы 1940-ых гадоў над складаннем хрэстаматыі па беларускай літаратуры.

«Пры ягонай апрацоўцы на адрас пісьменнікаў абіраліся выразы найбольш пахабныя, а словы – найбольш вострыя», – узгадваў Кучар гэтую супрацу.

Пра што размаўляе Айзік Кучар з прывідамі былых сябраў і ворага? Ці ён апраўдваецца перад імі, просіць прабачэння? А, можа, ён таксама быў закладнікам тых страшных часоў ды іншага выйсця ў яго не было?

Глядзіце ў чарговай серыі «Лабірынтаў».

Іншыя серыі «Лабірынтаў» тут

Падпісвайся на telegram Белсату

Больш матэрыялаў

Стваральніка БЧБ шантажаваў агент Крамля

Адзін супраць сістэмы

Беларус першым распавёў свету пра Салаўкі

Гімн «Магутны Божа» з’явіўся праз рэпрэсіі

Не сухоты, а жанчыны забілі Багдановіча?

Як Ларыса Геніюш схавала архівы БНР і перахітрыла КДБ

Як беларус забіў расейскага імператара

Скрадзеная «Ева» Суціна вяртаецца