Новая нармальнасць. Якой будзе Беларусь пасля пандэміі?

 

Пандэмія цягнецца два месяцы, і людзі ўжо гадаюць, якім будзе жыццё пасля яе. Ёсць версія, што ўсё мы зробімся дабрэйшыя (але беларусаў гэта можа не закрануць). А што збяднеем, то больш верагодна. Кітай за першыя тры месяцы года згубіў праз пандэмію 6,8 % ВУП. Аднак гэта не спыніла кітайцаў пасля зняцця каранціну адразу кінуцца траціць грошы.

«У Гуан-Чжоў адкрылі краму «Гэрмэс» – скураныя вырабы, кашалькі. У іх за дзень выручка крыху меншая за $ 3 млн. Людзі настолькі стаміліся баяцца, што, натуральна, трэба схадзіць і пагуляць, трэба сябе пацешыць», – распавядае пра кітайскі досвед менеджар развіцця бізнесу кампаніі «SATIO» Валянцін Сакалоўскі.

Пасля пандэміі адкладзены попыт спрацуе і ў Беларусі – продажы ў крамах спачатку заўважна вырастуць, а потым мы згадаем, што трэба эканоміць. Дарэчы, падчас падзення рубля добра скаканулі продажы смартфонаў, таблетаў і ноўтбукаў. У тэлевізары і лядоўні ўжо ніхто не ўкладаецца.

Зніжак пасля пандэміі будзе менш

«Сярэдняя глыбіня зніжак у 2 разы ніжэйшая, чым год таму. Абсалютна на ўсіх рынках, якія аднаўляюцца пасля пандэміі або ў якіх хоць бы намецілася якая-небудзь тэндэнцыя аднаўлення», – заўважае Валянцін.

У Еўропе, звыклай да 60-адсоткавых распродажаў, цяпер не знайсці зніжак, вышэйшых за 30 %. Хутчэй за ўсё, у нас будуць удвая меншыя. Затое бум на дастаўку можа падштурхнуць яе далейшае развіццё.

«Па краінах Балтыі, па Польшчы мы бачым, што «буміт» не дастаўка ежы, «бумят» онлайн-замовы з магчымасцю іх забраць з якога-небудзь месца. Гэта можа быць паштамт, гэта можа быць магчымасць забраць проста з гандлёвай залы – калі ты прыехаў і забраў гатовы пакет з камеры захоўвання», – прыводзіць прыклад Сакалоўскі.

Таксама чакаецца, што пакупнікі сталага веку актыўней пачнуць карыстацца онлайн-замовамі.

Парады на кожны дзень: як плаціць у краме ўдвая менш

Эра танных падарожжаў скончана?

А вось падарожжаў пакуль не будзе. Свае межы для іншаземцаў краіны не будуць адкрываць да апошняга. Аптымісты кажуць, што да восені, песімісты – што да наступнага лета.

«Тое, што мы бачым ад нашых пастаўляльнікаў, – гэта ўнутраная заява кіраўніцтва «Lufthansa» пра тое, што канцэрн «Lufthansa» стаіць да кастрычніка месяца ўключна. То бок не лётае. Калі яны збіраюцца стаяць паўгода, значыць, яны ведаюць нешта большае», – дзеліцца ўнутраным інсайдам авіяэксперт Аляксандр Ланецкі.

Афіцыйна аб гэтым не заяўляюць, каб не пачаўся вал вяртання грошай за квіткі. Іх, дарэчы, працягваюць прадаваць шмат якія авіякампаніі, але набываць нешта – дужа рызыкоўна. Нават калі пералёты дазволяць, эксперт лічыць, што першым адновіцца ўнутраны турызм. Яго дзяржавам прасцей датаваць.

«Калі сапраўды будуць стаяць на зямлі паўгода, да чаго гэта прывядзе? А да таго, што іншыя лоўкостэры, акрамя «Ryanair» і «Wizzair», сыдуць з рынку. Яны стратныя. У іх няма падушкі бяспекі, каб праседзець столькі на зямлі», – прагназуе Аляксандр.

Лоўкостам тут не месца. Беларусам не дадуць лятаць танна

Адзін дзень стаянкі ў аэрапорце каштуе авіякампаніі € 100–1000 за самалёт. Мінімум палова авіякампаніяў збанкрутуе, астатнія будуць праз павышэнне коштаў кампенсоўваць свае страты. Лётаць стане дорага. Прагнозы для авіягаліны не аптымістычныя.

«Вяртанне на паказнікі 2018 года ў 2023 годзе. Гэта значыць, мінімум тры-чатыры гады зойме аднаўленне», – прагназуе эксперт.

Сярод прыемных наступстваў пандэміі можна адзначыць штуршок да мадэрнізацыі медыцыны. Яна і так у неблагім стане, але падтрыманне Еўразвязу нам не будзе лішнім.

IT-краіна без анлайн адукацыі

Нарэшце вылезлі на свет усе праблемы адукацыі. Хутка зарыентаваліся з дыстанцыйным навучаннем прыватныя цэнтры, крыху павольней, але перабудаваліся ўніверсітэты. А вось школа не цягне новых тэхналогіяў.

«Дзяржаўная сістэма адукацыі, менавіта агульнай сярэдняй, абсалютна ніяк не зменіцца. Таму што яна непаваротлівая, і ў яе няма магчымасці і рэсурсаў мяняцца. Усё, што павінны былі зрабіць, не зрабілі», – не мае аптымізму кіраўнік праекту «Народны падручнік» Сяргей Альшэўскі.

Адстаўка міністра не ўратуе школы

З 2011 года дзяржава фінансавала некалькі праграмаў развіцця электроннай адукацыі. Але вынік – блізкі да нуля. Цяперашні калапс падштурхне прыватных распрацоўнікаў узяцца за стварэнне электроннага варыянту школьнай праграмы, а бацькоў – шукаць прагрэсіўныя формы навучання. Ёсць пытанні і да ўступнай кампаніі.

«Ёсць у гэтым годзе пагроза зрыву, пераносу, трансфармацыі ўступнай кампаніі. Яны дакладна будуць нешта мяняць. Нарэшце ёсць магчымасць дамагчыся, каб сістэма электроннага залічэння ў Беларусі запрацавала», – спадзяецца Сяргей.

Наўрад ці мы пабачым яе ў гэтым годзе, але, можа, у наступным. І будзем спадзявацца, што крызіс хоць неяк нас зварухне з месца. Новая нармальнасць – гэтак цяпер называюць жыццё пасля пандэміі. Пабачым, якой яна будзе.

Таксама ў праграме «Асабісты капітал»:

Глядзіце праграму «Асабісты капітал» кожны панядзелак а 19:00 на тэлеканале «Белсат», а таксама онлайн на нашым сайце. Далучайцеся да нашых старонак ў Facebook ды Одноклассниках. Падпісвайцеся на нашу рассылку і раз на месяц вы будзеце атрымліваць ліст з чатырма найбольш карыснымі сюжэтамі «Асабістага капіталу».

Больш матэрыялаў

У Беларусі патрэбны цэнтр для крызісных сітуацыяў

«Беларусь паступова ператворыцца ў Прыднястроўе». Што выратуе эканоміку?

Колькі плацяць беларусы за міліцэйскі гвалт?


Грошы скончыліся. Як выжыць без іх?

«Каму гэтая інфармацыя што дасць?» Як ад беларусаў хаваюць сапраўдны маштаб эпідэміі

Грошы на чужой бядзе. Хто нажываецца на эпідэміі?

Каронакрызіс. Параўналі дзяржаўную дапамогу ў Беларусі ды іншых краінах

Медыцына не для ўсіх. Дзе і хто лечыць чыноўнікаў?