$ 600 штрафу за рэпост. Беларусь – краіна экстрэмістаў?

Мае сацсеткі – маё жыццё. Што хачу, тое і пішу, лайкаю або гляджу. Але насамрэч і там за вамі вока ды вока. І вы ніколі не пралічыце, на чым вас змогуць падлавіць. Між тым выпадковы лайк або рэпост вам могуць абысціся ад 600 рублёў да 4 гадоў турмы.

Гарадзенец Андрэй стаў злачынцам за тое, што ў 2014 годзе захаваў на сваёй старонцы «УКантакце» кліп нямецкага гурта «Рамштайн» «Pussy». Ён быў адным з 2,5 тысячаў відэа на старонцы, большасць якіх – з канцэртаў гурта «Brutto».

За 10 гадоў існавання той кліп нікога не хваляваў, а 21-га сакавіка ў Беларусі яго раптоўна прызналі парнаграфічным. І 8-га красавіка ўжо распачалі крымінальную справу. Хлопцу пагражала ад 2 да 4 гадоў зняволення. Ён працуе на заводзе, грошай на адваката не было.

Сабраць грошы на адваката дапамаглі простыя беларусы. Агулам сабралі больш за 2 тыс. рублёў, але пасля вылічэння камісіі банку атрымалася 1900. У выніку крымінальную справу закрылі, але штраф хлопцу далі. Любоў да музыкі ўжо каштавала Андрэю 125 рублёў – за аплату культуралагічнай экспертызы – і 50 базавых велічыняў – гэта 1275 рублёў – штрафу. Плюс аплата адвакацкай працы. Кліп Андрэй выдаліў, а сваю старонку закрыў для незнаёмцаў.

«У сацсетках, асабліва «УКантакце», нічога не трэба размяшчаць. Нават нейкія фатаграфіі, запісы, каментары. Усё гэта можа блага скончыцца», – упэўнены цяпер Андрэй.

Падобная гісторыя раней адбылася з гарадзенкаю Дзіянай Сяльванавай праз фотаздымак парнаграфічнага характару. А лідар групы «Dzieciuki» Аляксандр Дзянісаў атрымаў штраф 613 рублёў за перапост відэа ўдзелу анархістаў у «Маршы недармаедаў», бо яно было з забароненага сайту.

«Найбольш распаўсюджаныя ў нас на Гарадзеншчыне ды і ўва ўсёй Беларусі, я думаю, будуць гэта так званыя экстрэмісцкія матэрыялы, – кажа праваабаронца цэнтру «Вясна» Уладзімір Хільмановіч. – Гэта самае праблемнае, бо людзі не ведаюць, і немагчыма даведацца, які матэрыял унесены або не ўнесены ў спіс экстрэмісцкіх».

Поўны спіс такіх матэрыялаў і адрасоў сайтаў выкладзены на сайце Міністэрства інфармацыі, ён складае 55 старонак. Зразумела, што звычайны чалавек не адсочвае яго абнаўленняў.

Лайкі прыроўніваюцца да рэпостаў, таму спачатку чытайце тое, што аўтаматычна лайкаеце ў сацыяльных сетках. І, вядома, не абражайце нікога. Бо ўжо былі выпадкі, калі за абразу міліцыянтаў каралі блогераў, якія нават не звязаныя з палітыкаю, але маюць шырокую аўдыторыю.

«Усе залежыць, якія там словы будуць ужывацца. Калі гэта будзе карэктна, але востра, то будзе абсурдна гэта справа выглядаць. А калі гэта будзе брутальна, брудныя словы, брыдкаслоўе, то цалкам ёсць падставы караць за такое», – зазначае Уладзімір Хільмановіч.

Небяспечная тэма для сацсетак – рэлігія і нацыянальнае пытанне. Невядома нават, як можа быць трактаванае і простае фота з нацыянальным сцягам на сваёй старонцы. Сяргей Верамеенка, напрыклад, трапіў за яго ў суд.

Два гады таму ў парку Жылібэра яны з жонкай разгарнулі беларускі сцяг, зрабілі з ім фота, сышлі і потым выклалі на сваёй старонцы ў «Facebook» – на знак падтрымання арыштаванага актывіста АГП Васіля Палякова. І зрабілі подпіс: «Такія самыя, як Васіль».

Цягам тыдня на іх склалі пратакол за інтэрнэт-пікет. Што такое інтэрнэт-пікет, у заканадаўстве не сказана. Ніякіх заклікаў сужэнцы не рабілі. Справа дайшла да суда ды там і памерла. Але нервы парвалі. Бо сужэнцам пагражала пакаранне – ад штрафу да арышту.

«Я і раней фатаграфаваўся і выкладаў, і пазней, і цяпер фатаграфуюся і, так бы мовіць, выкладаю, і не лічу гэта супрацьзаконным», – прызнаецца Сяргей.

Досвед паказвае, што праваахоўныя органы найперш прыцягваюць акаўнты сацыяльна актыўных людзей. Але і самі людзі падаюць у суды адно на аднаго за абразы ў сеціве і нават у вайбэр-чатах. Таму варта сачыць за сваймі паводзінамі не толькі ў рэальным жыцці, але і ў інтэрнэце.

Таксама ў праграме «Асабісты капітал»:

  • Беларусы выдаткуюць на культуру ў 16 разоў менш, чым еўрапейцы
  • Не бяруць на працу, бо «ужо 35»
  • Хочаш тысячу – працуй на сябе

Праграма «Асабісты капітал» цалкам:

Глядзіце праграму «Асабісты капітал» кожны панядзелак а 19:00 на тэлеканале «Белсат», а таксама онлайн на нашым сайце. Далучайцеся да нашых старонак ў FacebookдыОдноклассниках. Падпісвайцеся на нашурассылку і раз на месяц вы будзеце атрымліваць ліст з чатырма найбольш карыснымі сюжэтамі «Асабістага капіталу».

Больш матэрыялаў

У Беларусі патрэбны цэнтр для крызісных сітуацыяў

«Беларусь паступова ператворыцца ў Прыднястроўе». Што выратуе эканоміку?

Колькі плацяць беларусы за міліцэйскі гвалт?


Грошы скончыліся. Як выжыць без іх?

«Каму гэтая інфармацыя што дасць?» Як ад беларусаў хаваюць сапраўдны маштаб эпідэміі

Грошы на чужой бядзе. Хто нажываецца на эпідэміі?

Новая нармальнасць. Якой будзе Беларусь пасля пандэміі?

Каронакрызіс. Параўналі дзяржаўную дапамогу ў Беларусі ды іншых краінах