Dziś – 30. rocznica Deklaracji o Suwerenności Państwowej Białorusi

27 lipca 1990 roku Rada Najwyższa Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej zatwierdziła nadrzędność praw stanowionych w Mińsku nad ustawodawstwem ZSRR.

Dokument uznawał pełną suwerenność państwową Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, gwarantującą nadrzędność, samoistność i pełnię władzy państwowej w republice w granicach jej terytorium oraz prawomocność jej ustawodawstwa i niezależność stosunków zagranicznych.

25 sierpnia 1991 r. deklaracja uzyskała moc ustawy zasadniczej i pozostała nią aż do przyjęcia konstytucji w r. 1994.

Demonstracja 27 lipca 1992 roku. Zdjęcie z książki „Siem hadou adradżennja”

27 lipca to etap pośredni odzyskiwania przez Białoruś niepodległości i powrót do ideałów Białoruskiej Republiki Ludowej – uważa działacz społeczny i aktywny w tamtych czasach polityk Wincuk Wiaczorka.

– Gdyby na Białorusi istniał narodowy system oświaty i były kultywowane zaczątki odnowionej państwowości, to każdy znałby ten ciąg wydarzeń: 25 marca 1918 roku, 27 lipca 1990 i wreszcie 25 sierpnia 1991 roku, kiedy postanowienia o suwerenności z roku 1990 ostatecznie uzyskały status ustawy konstytucyjnej – mówi Wiaczorka.

Od 1991 do 1996 roku właśnie 27 lipca obchodzono największe święto państwowe na Białorusi – Dzień Niepodległości. W referendum, które zainicjował w 1996 roku wybrany dwa lata wcześniej na pierwszego prezydenta Białorusi Alaksandr Łukaszenka, ponad 88 proc. głosujących miało opowiedzieć się za przeniesieniem Święta Niepodległości na dzień 3 lipca – dzień wyzwolenia Mińska przez Armię Czerwoną w 1944 r. Przy czym według opozycji i społeczności międzynarodowej podczas referendum doszło do istotnych naruszeń prawa.

– Mińsk przed wojną był symbolem radzieckiej Białorusi, stolicą. To wywierało wpływ na znaczenie wyzwolenia miasta. Ale do wyzwolenia całego terytorium Białorusi pozostały jeszcze dwa miesiące – komentuje historyk dr Ihar Mielnikau.

Białoruska opozycja podważa wagę tego święta. Według działaczy patriotycznych stolica kraju przeszła z rąk jednego okupanta (III Rzeszy) w posiadanie drugiego (ZSRR). Białoruś nie odzyskała w związku z tym państwowości. Tak też było rozumiane wkroczenie Armii Czerwonej w 1944 roku.

Dzień niepodległości Białorusi 3 lipca czyli święto rosyjskiego projektu

pp/belsat.eu

Wiadomości