Сяргей Філімонаў «Шчыгол»: прэмʼера скандальнай экранізацыі. Рэцэнзія

аўтар праграмы «Відзьмо-невідзьмо»

Сусветная прэмʼера «Шчыгла» адбылася на кінафестывалі ў Таронта некалькі дзён таму. Паралельна фільм выйшаў у беларускі пракат. Меркаванні крытыкаў пра яго падзяліліся. Аглядальнікі парталаў «Variety» ці «Indie Wire» назвалі фільм «катастрофай», эксперты з «Vanity fair» катэгарычна не пагадзіліся. Адныя ўпэўненыя, што фільм атрымаўся цудоўны, іншыя лічаць вынік стэрыльным.

Энсэл Элгарт, Ніколь Кідман, Оўкс Фэглі на прэмʼеры. Foto AFP

Гэта экранізацыя скандальнага бэстсэлера амерыканскай пісьменніцы Донны Тартт, які атрымаў Пулітцэраўскую прэмію ў 2014г. Кніжка дамінавала ў топе продажаў больш чым 30 тыдняў. Ірландскі рэжысёр Джон Краўлі вядомы фільмамі «Хлопчык А» і «Бруклін», дзе ён паказваў працэс сталення сваіх герояў, аналізаваў іх псіхалогію і праблемы выбару. У «Шчыгле» Краўлі спрабуе рабіць тое ж самае.

На чырвоным дыване, прэмʼера стужкі на кінафестывалі ў Таронта.

Існуе меркаванне, што добрых экранізацый складаных раманаў не існуе. Чытачы «Шчыгла» могуць негатыўна паставіцца да фільма. І гэта не дзіўна. Кажуць, што многія дэталі, узаемаадносіны і перажыванні герояў са стужкі проста зніклі. Прыхільнікі чытання ўпэўненыя, што сцэнар фільма павінен пісаць аўтар рамана. Тады вынік можа атрымацца адэкватным. Тут так і было, Донна Тартт узялася за сцэнар, але яго ўсё-ткі адаптавалі для экрана іншыя.

Кадры з фільма

Шырокі глядач можа змарыць ад хронаметражу, ад лішку псіхалагічных дэталяў, ад мернага тэмпу сталення героя, і нават ад недахопу рэплік – тлумачэнняў таго, што адбываецца.

Тыя, хто рамана «Шчыгол» не чытаў, будуць доўга сумнявацца, да якога жанру належыць відовішча, і не змогуць прадказаць кірунак развіцця сюжэту фільма. Але гэта вялікі плюс для драмы.

Чытачы могуць абурыцца адсутнасцю ў фільме шматлікіх дэталяў з рамана і апынуцца не ў стане ацаніць відовішча. Да абʼектыўных недахопаў «Шчыгла» можна аднесці не ўсюды апраўданыя флэшбэкі, сістэму пераскокванне падзеяў у «тады» і ў «зараз». Хоць, магчыма, гэты прыём дазваляе пакараціць фільм?

Кадр з фільма

Як зроблена?

Усе ролі сыграны бездакорна. Два акторы (Энсел Элгорт і Оакс Фіглі) малююць героя што ў юнацтве, то і ў сталасці – яскрава, тонка і пераканаўча. Ніколь Кідман у ролі часовай маці не настолькі халодная як пры ўвасабленні іншых яе галоўных гераінь. Стылістыка фільма простая, але некаторыя сцэны нагадваюць пра кіно 70-х. Праца аператара часам як бы цытуе агульныя планы з фільмаў такіх майстроў, як Антаніёні або Берталучы.

Кадр з фільма

Які сюжэт?

Разведзеная маці гіне пры выбуху ў музеі «Метраполітан». Ейны сын аказваецца побач з дзядком, які неўзабаве памірае і, паводле ягонай парады, забірае карціну мастака 17 стагоддзя Карэла Фабрыцыуса «Шчыгол» сабе ў заплечнік. З гэтага моманту пачынаецца апантанасць хлопца тым творам. «Шчыгол» робіцца фетышам, які зацяняе яму вобраз маці на ўсё жыццё.

Што далей?

Цяжкасці сталення галоўнага героя. А яшчэ – злая роля рускай мафіі. Калі б фільм пачынаўся з канца, то шматлікія назвалі б «Шчыгла» крымінальным трылерам.

Калі вы не баіцеся доўгіх сурʼёзных псіхалагічных драм і (галоўнае!) не знаёмыя са зместам рамана, абцяжаранага Пулітцэраўскай прэміяй, смела адпраўляйцеся на сеанс. Вас чакае знаёмства з шэрагам яскравых вобразаў. Я не стану папракаць стужку ў наяўнасці «оскарнага пафасу». «Такая літара ў алфавіце ёсць». І яна, хутчэй за ўсё, лішняя.

Тым не менш, гэты фільм абудзіў успаміны пра нейкія эмацыйныя падзеі ў маім жыцці. Значыць, «Шчыгол» усё ж такі валодае сілай уздзеяння на ўяўленне. Ацэнка 6 з 10.

Прэс-канферэнцыя стваральнікаў «Шчыгла» на фестывалі ў Таронта.

Сяргей Філімонаў belsat.eu

Меркаванне аўтараў можа не супадаць з пазіцыяй рэдакцыі.

Глядзі таксама
Каментары