Аляксандр Класкоўскі «Пуцін хапаецца за Беларусь». Ці дапаможа Лукашэнку Еўропа?

палітычны аглядальнік, публіцыст

«Пасля анексіі Крыму аншлюс быў бы чарговым трыумфам Пуціна». Гэтак напісалі пра пагрозу паглынання Беларусі вядомыя нямецкія палітыкі Марылюізэ Бэк і Ральф Фюкс у газеце «Frankfurter Allgemeine Zeitung». Яны заклікаюць Еўропу падтрымаць беларускую незалежнасць, бо тая «належыць да стратэгічных інтарэсаў Еўразвязу».

Але пры гэтым аўтары прызнаюць, што «якая заўгодна супраца з аўтарытарным рэжымам раўнасільная хаджэнню па вастрыі нажа».

Сапраўды, у беларускай апазіцыі шмат хто крыўдуе на Еўразвяз: маўляў, той аддаў высокія прынцыпы, перайшоў на рэйкі Realpolitik у адносінах з дыктатурай.

Ад інсульту да анексіі. Топ-5 «укідаў» пра Беларусь, якія распаўсюджваюць расейскія медыі

Аднак у Еўропы выбар стратэгіі невялікі. Ранейшая палітыка санкцый не дала эфекту. Надзеі на нейкую каляровую рэвалюцыю ў дрэмотным беларускім грамадскім балоце даўно змарнелі. Да таго ж расейская агрэсія супраць Украіны падштурхнула Захад да больш прагматычнай супрацы з Аляксандрам Лукашэнкам, які, наколькі змог, дыстанцыяваўся ад Масквы ва ўкраінскім пытанні.

У чымсьці Брусель мог бы паварушыцца

Так, Еўропа магла б у некаторых справах быць больш спрытная. Яна ўжо каторы год цягне ката за хвост у пытанні аб спрашчэнні візавага рэжыму для беларусаў, яшчэ і цяпер тэрміны падпісання дамовы ў тумане. Бюракратычная машына Бруселю непаваротлівая, калі гаворка ідзе пра зняцце бар’ераў у гандлі паміж Беларуссю і ЕЗ. Застопарылася падпісанне пагаднення аб прыярытэтах партнёрства.

Але апошні прыклад паказальны. Сакрэт палішынеля ў тым, што пагадненне заблакавала Літва. Аднак тут Менск расплачваецца за сваё недальнабачнае рашэнне пабудаваць АЭС ля самай мяжы з балтыйскай суседкай, за 50 кіламетраў ад Вільні.

Літва набудзе 4 мільёны таблетак ёду – на выпадак аварыі на БелАЭС

І так куды ні кінь: і рады бы беларускі рэжым у рай, ды грахі не пускаюць.

На расейскай іголцы

Вось глядзіце: сёлета цягам сямі месяцаў беларускі экспарт у ЕЗ упаў на 18,6%. І зусім не таму, што праклятыя буржуіны ставяць падножкі. Наадварот, яны з вялікай ахвотай купляюць беларускае паліва і дызель. Але вось Расея падкасіла гэты працэс, уліўшы па вясне ў нафтаправод «Дружба» брудную сыравіну.

Лукашэнка і «брудная нафта» Крамля

Добра, за гэты свой трабл Масква абяцае кампенсацыю. Аднак за падатковы манеўр у сваёй нафтанцы – дудкі! Кажа: давайце глыбока інтэгравацца, інакш плюшак не атрымаеце.

Такім чынам, беларускія ўлады апынуліся ў пятлі «братэрскай інтэграцыі». У выніку эканоміка сядзіць на расейскай іголцы, а за новыя субсідыі, крэдыты Крэмль пачаў патрабаваць саступак, якія могуць абярнуцца стратай суверэнітэту.

Россия перечеркнула мечту Лукашенко построить в Беларуси Эмираты

Адвязацца ж ад Масквы, дыверсіфікаваць эканоміку – гэта, па-першае, доўгая песня. Па-другое, для гэтага патрэбныя рэформы, якіх Лукашэнка баіцца.

Дрэнны танцор

Больш за тое, беларускі кіраўнік не вырашаецца нават на гэткія крокі, якія не пагражаюць палітычным асновам рэжыму, – скажам, увесці мараторый на смяротнае пакаранне.

А нядаўна Лукашэнка адмовіўся ад магчымасці паляцець у Польшчу на імпрэзы з нагоды 80-й гадавіны пачатку Другой сусветнай вайны. Закавыка ў тым, што туды не запрасілі Уладзіміра Пуціна. Паляці ў Варшаву найбліжэйшы саюзнік – гэта выглядала б выклікам.

Так, правільныя рэчы пішуць у FAZ Марылюізэ Бэк і Ральф Фюкс. Але фішка ў тым, што для танга патрэбныя двое. А з беларускага рэжыму танцор з Еўропай нікчэмны.

Ужо і самому Лукашэнку даўно зразумела, што «братэрская інтэграцыя» аказалася пасткай. Але перарабіць свой рэжым ён не можа.

Чаму Лукашэнка раскланяўся перад «гнілой Еўропай»

Больш за тое, з імперскай пасткі будзе надзвычай цяжка вырвацца кожнаму ўраду пасля Лукашэнкі. У лепшым выпадку можа з’явіцца шанец на нейкую фінляндызацыю – гэты тэрмін палітолагі выкарыстоўваюць, маючы на ўвазе курс Фінляндыі пасля Другой сусветнай, калі краіна па сутнасці развівалася як частка Еўропы, заходняга свету, але пры гэтым намагалася не раздражняць Маскву: дэманстрацыя лаяльнасці, нейтралітэт, ніякага NATO і гд.

Карацей, ад імперыі прыйдзецца ціха адпаўзаць. Калі да таго часу яна не зжарэ з трыбухамі.

Чытайце іншыя тэксты аўтара:

Калі і як скончыцца ў Беларусі эпоха першага прэзідэнта?

Аляксандр Класкоўскі, палітычны аглядальнік – для belsat.eu

Меркаванне аўтараў можа не супадаць з пазіцыяй рэдакцыі.

Глядзі таксама
Каментары