Пазіцыя Касцёлу бліжэйшымі месяцамі можа вызначыць яго лёс у будучай Беларусі

Аляксандр
Гелагаеў
гісторык, вайсковы аглядальнік

Шмат хто, у тым ліку з беларускіх каталікоў, расчараваны адстаўкаю 75-гадовага мітрапаліта Тадэвуша Кандрусевіча і лічыць яе непатрэбнаю саступкаю Ватыкану рэжыму Лукашэнкі.

Аднак пакуль занадта рана рабіць пэўныя высновы. І вось чаму.

Ацэнім сітуацыю.

Атака рэжыму на Каталіцкі Касцёл у Беларусі спынілася на тым, што, з аднаго боку, мітрапаліт Тадэвуш Кандрусевіч вярнуўся ў Беларусь, а з іншага боку – амаль адразу пайшоў на пенсію. Часова заменіць яго на пасадзе мітрапаліта яшчэ старэйшы біскуп – Казімір Велікаселец.

Арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч сыходзіць на пенсію. 3 студзеня, у дзень, калі Мітрапаліту Менска-Магілёўскаму споўнілася 75 гадоў, Папа Рымскі Францішак прыняў яго адстаўку і прызначыў Адміністратара архідыяцэзіі. Імша 3 студзеня 2021 г. Фота: ЛП / Белсат

Трэба адзначыць, што здароўе Тадэвуша Кандрусевіча доўгі час пагаршалася – ён скарачаў свае заняткі спортам, якія вельмі любіў, а ў сакавіку 2019 года перанёс сурʼёзную аперацыю на хрыбетніку. У той жа час у 2020 годзе ён заняў актыўную пазіцыю адносна змагання з эпідэміяй каронавіруса, у тым ліку крытыкуючы Міністэрства аховы здароўя, а потым каментуючы грамадска-палітычны крызіс і гвалт, які развязаў рэжым у Беларусі.

У выніку мітрапаліт Тадэвуш Кандрусевіч, іншыя каталіцкія біскупы і святары, якія называлі белае – белым, а чорнае – чорным, ладна ўзнялі маральны аўтарытэт Касцёлу ў беларускім грамадстве. І гэтае грамадства, часам вельмі секулярызаванае, баіцца пераменаў у паводзінах Касцёлу ў сувязі са зменамі ў кіраўніцтве.

Пабудаваў чатыры касцёлы, хацеў быць медыкам. Што вядома пра біскупа Казіміра Велікасельца?

Біскуп Казімір Велікаселец, наколькі вядома, публічна толькі адзін раз каментаваў беларускую палітычную сітуацыю. Да таго ж паважны ўзрост можа замінаць яму праяўляць значную актыўнасць. Магчыма, на гэта рэжым і разлічвае.

З іншага боку, няма ніякіх прычынаў і падазраваць чалавека, які падпольна ў савецкія часы наведваў семінарыю і яшчэ да перабудовы стаў святаром, у сервільнасці ці страху перад квазісавецкім рэжымам, куды больш кволым, чым колішні рэжым СССР.

Несумненна, што біскуп мае хутчэй антысавецкія сімпатыі, то бок з культурна-гістарычнага пункту гледжання чужы Лукашэнку. У 2019 годзе Казімір Велікаселец удзельнічаў ва ўшанаванні забітага чэкістамі ксяндза Вінцэнта Латарэвіча, які служыў у Ішкалдзі. Адзначым таксама, што біскуп – даўні знаёмы Тадэвуша Кандрусевіча. Яшчэ ў гады савецкага застою малады святар Кандрусевіч дзяліўся каталіцкай літаратурай з маладым рабочым Велікасельцам, які рыхтаваўся да паступлення ў семінарыю.

Акрамя таго, у значнай ступені пазіцыя іерархаў і святароў залежыць ад паводзінаў каталіцкіх вернікаў і іхнага падтрымання, ад натхнення, якое святары атрымліваюць ад сваёй аўдыторыі.

Арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч сыходзіць на пенсію. 3 студзеня, у дзень, калі Мітрапаліту Менска-Магілёўскаму споўнілася 75 гадоў, Папа Рымскі Францішак прыняў яго адстаўку і прызначыў Адміністратара архідыяцэзіі. Імша 3 студзеня 2021 г. Фота: ЛП / Белсат

Тадэвуш Кандрусевіч перадае цяжкі груз адказнасці і вялікага маральнага аўтарытэту Казіміру Велікасельцу. Навучаны ў значнай ступені ў традыцыі польскага Касцёлу часу «Салідарнасці» і аксамітных рэвалюцыяў іерарх не можа не разумець, што ад цяперашняй пазіцыі Касцёлу ў Беларусі будзе залежаць месца і аўтарытэт Беларускага Касцёлу як мінімум на бліжэйшыя дзесяцігоддзі.

Тое ж самае датычыць і рэпутацыі Ватыкану і папскага пасаду сярод беларусаў увогуле і беларусаў-каталікоў у прыватнасці.

Палітычная пазіцыя цяпер вызначаецца маральным узроўнем. Паводле смеласці і палітычнай пазіцыі каталіцкіх іерархаў абʼектыўна ці субʼектыўна, але большасць беларусаў будзе рабіць высновы пра ўвесь Касцёл.

«Стаў на калені, каб падзякаваць Богу». Кандрусевіч пра вяртанне

Аляксандр Гелагаеў belsat.eu

Меркаванне аўтараў можа не супадаць з пазіцыяй рэдакцыі.

Больш матэрыялаў