«Калі чалавек не абараняе свае правы – ён іх проста не ведае» Валанцёр «Вясны» дамагаецца кампенсацыі за затрыманне


Юры Мяцельскі. Фота Ірыны Арахоўскай / Belsat.eu

Валанцёр праваабарончага цэнтру «Вясна», сталы назіральнік на акцыях пратэсту Юры Мяцельскі праз суд патрабуе ад Міністэрства фінансаў кампенсацыі маральнай шкоды за свае затрыманне ў навагоднюю ноч. Тады ён правёў два дні ў слуцкім ІЧУ.

Паводле словаў Мяцельскага, міліцыянты яго збілі, а таксама пагражалі «ластаўкай» ды «прэс-хатай».

Што адбылося?

Як распавёў belsat.eu Юры, сёлета ў ноч на 1 студзеня ён разам з сябрам шпацыраваў па родным Слуцку. Раптам да іх падышлі супрацоўнікі АМАП, не назваліся і пачалі праводзіць дагляд іхных рэчаў.

– АМАПаўцы папрасілі паказаць дакументы, а я з сабой пашпарт не ўзяў. Тлумачу гэта, але яны працягваюць настойваць. Тады я папрасіў іх паказаць свае пасведчанні, яны вельмі хутка паказалі, імя разгледзець не атрымалася. Я перапісаў нумар жэтону аднаго з АМАПаўцаў, а той адразу затрымаў мяне са словамі «Ты што, самы разумны?!»

Юры Мяцельскі. Фота Ірыны Арахоўскай / Belsat.eu

Хлопец прызнае: яны з сябрам «трошкі выпілі», бо святкавалі Новы год. Сябра адпусцілі, а Юрыя даставілі на медычны агляд, зрабілі тэст на алкаголь – выявілася, што ў крыві было ўсяго 0, 29 праміле. Праваабаронца сцвярджае: тады ж міліцыянты выкарысталі супраць яго грубую фізічную сілу.

– Калі папрасілі распрануцца для дагляду, я выклаў з кішэні мабільны і збіраўся выключыць яго. У гэты момант міліцыянты выбілі тэлефон у мяне рук, рукі заламалі, штурхнулі і я ўпаў, стукнуўшыся галавой аб лаўку. Сілавікі тым часам лаяліся матам на іншых затрыманых, якія сядзелі ў чарзе.

Потым Мяцельскага завезлі ў Слуцкі РАУС, дзе старэйшы лейтэнант Савін склаў на яго пратакол за «дробнае хуліганства» (арт. 17.1 КоАП). Паводле міліцыі, праваабаронца «лаяўся матам, пагарджаў мінакоў».

– Я папрасіў патлумачыць мае правы як затрыманага, а ўчастковы зноў заламаў мне руку, кінуў на падлогу, пачаў пагражаць «ластаўкай» (у позе «ластаўка» рукі скоўваюць кайданкамі, прапускаюць пад ланцужком кайданкаў металічны прут і чалавек вісіць, не кранаючы падлогу, лічыцца катаваннем -заўв.), што адправіць у «прэс-хату».

У камеры ізалятару, куды накіравалі Мяцельскага, было яшчэ тры асобы. Праваабаронца скардзіцца: не выдалі бялізну, спаць даводзілася проста на брудным матрацы, за два дні не выводзілі на вуліцу, не далі нават туалетнай паперы.

– Праз два дні мяне моўчкі адпусцілі без аніякай даведкі аб тым, што я сядзеў у ізалятары. Калі суд – таксама не паведамілі.

Юры Мяцельскі падчас маніторынгу акцыі 24 сакавіка. Ірына Арахоўская / Belsat.eu

«Затрыманне» і «адміністратыўнае затрыманне» – розныя рэчы?

Суд адбыўся толькі напрыканцы лютага і пастанавіў: Мяцельскі невінаваты, справа спыненая. Пасля гэтага хлопец паскардзіўся ў Слуцкую раённую пракуратуру на дзеянні міліцыянтаў і падаў іск на кампенсацыю маральнай шкоды ў суму 500 рублёў і яшчэ 510 рублёў на паслугі адваката. У якасці адказчыка выступае Міністэрства фінансаў (МУС не мае паўнамоцтва сплачваць грашовыя кампенсацыі).

На папярэднім паседжанні 6 ліпеня прадстаўнік Мінфіну Кірыл Мамонаў заявіў, што іск «не прызнае ў поўным аб’ёме». Паводле яго словаў, спыненне вытворчасці па справе яшчэ не азначае, што сам пратакол быў складзены незаконна. Ён звярнуў увагу на тое, што ў заканадаўстве «затрыманне» і «адміністратыўнае затрыманне» – два розныя паняткі. Таксама Мамонаў спаслаўся на артыкул працэсуальнага-адміністраўнага кодэксу, які прадугледжвае кампенсацыю маральнай шкоды ў выглядзе афіцыйнага выбачэння, але не выплаты грошай.

Аднак Юры з гэтым не згаджаецца і мае намер надалей патрабаваць менавіта фінансавага пакрыцця маральнай шкоды.

-Проста выбачэнняў будзе недастаткова. Мае нейкае значэнне, калі перад табой выбачаецца чалавек, якога паважаеш, а тут іншы выпадак. Таму паводзіны Мінфіну выглядаюць непрыгожа, ганебна.

Першае слуханне прызначана на 10.00 18 ліпеня.

Юры Мяцельскі падчас затрымання 3 ліпеня 2018 года. Ірына Арахоўская / Belsat.eu

***

Юрыю Мяцельскаму 27 год, з 2014-га ён далучыўся да «Вясны». Актыўна валанцёрыць на вулічных акцыях, займаецца маніторынгам. І хаця ў ізалятары яму давялося пабываць упершыню, раней яго ўжо затрымлівалі на некалькі гадзін. Апошнім разам ён з шасцю сваймі калегамі з «Вясны» і Беларускага Хельсінскага камітэту быў затрыманы падчас акцыі 3 ліпеня, анансаванай Міколам Статкевічам. На гэтыя дзеянні сілавікоў валанцёры збіраюцца таксама паскардзіцца: «у ідэале – дайсці да Камісіі па правах чалавека ААН», адзначае Тацяна Мастыкіна, якая прыйшла падтрымаць сябра ў судзе.

Свае валанцёрства Юры Мяцельскі не збіраецца пакідаць, да рэпрэсіяў гатовы і не баіцца будучых затрыманняў.

Інцыдэнт 1 студзеня Юры Мяцельскі не лічыць палітычна матываваным, а звязвае з «бязмежжам на месцах».

-Натуральна, міліцыянты на момант затрымання не ведалі, хто я, не разумелі, што чалавек, якога закрылі ў ізалятары ні за што на двое содняў, зможа за сябе пастаяць. Ведаючы свае правы, ужо проста немагчыма іх не абараняць. А калі хтосьці не не абараняецца, значыць, той проста не ведае сваіх правоў, – кажа валанцёр «Вясны».

Каця Андрэева, belsat.eu

Глядзі таксама
Каментары