Беларусь – прыярытэт для ЗША паводле новай стратэгіі

Прэзідэнт ЗША Джоў Байдэн мае неўзабаве сустрэцца са Святланаю Ціханоўскаю, працягваць дыялог з Масквою дзеля неўмяшання Расеі ва ўнутрыпалітычныя справы Беларусі, увесці персанальныя ды эканамічныя санкцыі супраць набліжаных да Лукашэнкі чыноўнікаў і бізнесоўцаў, супраць прапагандыстаў. Гэта толькі частка стратэгіі адносна Беларусі, якую напісаў для новай адміністрацыі Байдэна амерыканскі аналітычны цэнтр – Атлантычная рада. Ці азначае гэта, што беларускае пытанне трапіць у прыярытэты ЗША?

Прэзідэнт Джо Байдэн сфармаваў каманду, якая будзе вызначаць міжнародную палітыку ЗША ў наступныя 4 гады. У першыя ж дні пасля гэтага Атлантычная рада апублікавала справаздачу «Байдэн і Беларусь, стратэгія для новай адміністрацыі», праз якую адмыслоўцы раяць:

  • сустрэцца з Ціханоўскай у першыя 100 дзён прэзідэнцтва;
  • называць Лукашэнку былым прэзідэнтам;
  • патрабаваць амністыі палітычных вязняў і новых выбараў;
  • увесці супраць Расеі санкцыі ў выпадку ўвядзення войска ў Беларусь;
  • увесці санкцыі супраць чыноўнікаў, адказных за рэпрэсіі;
  • накласці санкцыі на кампаніі, якія фінансуюць рэжым;
  • ціснуць на расейскі бізнес, які фінансуе рэжым, і на прапаганду;
  • прызначыць асобу для кантралявання дапамогі для Беларусі;
  • збіраць доказы злачынстваў, каб прыцягнуць вінаватых да адказнасці.

Што Джо Байдэн прыслухаецца да гэтай стратэгіі – цалкам імаверна.

Каментуе Анатоль Лябедзька, кіраўнік цэнтру «Еўрапейскі дыялог», Менск:

«Байдэн адметны тым, што падчас сваёй выбарчай кампаніі прынамсі 4 разы публічна гаварыў пра Беларусь, і гаварыў ён тады рашуча. Думаю, што сённяшняя сітуацыя якраз падштурхоўвае яго да захавання такой рашучай рыторыкі пра Беларусь».

Як палітыка Джо Байдэна паўплывае на Беларусь

Палітолаг Вольга Харламава лічыць, што адміністрацыя Байдэна вызначыцца з палітыкаю ў дачыненні Беларусі не так хутка, як многім хацелася б.

Вольга Харламава:

«Пакуль няма амбасадара, няма магчымасці разабрацца. Прэзідэнт новы, і любому новаму дзяржаўнаму службоўцу трэба пэўны час на тое, каб атрымаць неабходную інфармацыю ды камфортна сябе адчуваць на новым месцы».

У сваёй інаўгурацыйнай прамове Джо Байдэн зазначаў, што не хоча губляць часу і змушаць – перадусім амерыканцаў – чакаць справядлівых рашэнняў.

У міжнароднай палітыцы ён адразу ж арганізаваў вяртанне ЗША ў Сусветную гандлёвую арганізацыю, Сусветную арганізацыю здароўя, адмяніў будаўніцтва мексіканскай сцяны ды акрэсліў прагматычны падыход да супрацы з Масквою. Дзяржсакратар ЗША – Энтані Блінкен, а намесніца ў палітычных пытаннях – Віктор’я Нулэнд, якая падтрымлівала ўкраінскі Майдан і выступала за больш жорсткія санкцыі супраць Расеі. Кіеў задаволены.

Пітэр Залмаеў, палітолаг, Кіеў:

«Тыя чальцы каманды, якімі ён сябе атачыў, у прыватнасці Энтані Блінкен, дзяржсакратар ЗША, – гэта тыя людзі, якія разумеюць, што толькі ў складзе гэтых структураў Украіна можа запэўніць сваю бяспеку ад агрэсіі Расеі».

У Беларусі галоўны агрэсар – яе нелегітымны кіраўнік, які запаўняе турмы іншадумцамі. На гэты момант у краіне – 230 палітычных вязняў. Пратэст не згасае, хоць адбываецца не ў такой заўважнай форме, як шматтысячныя шэсці на праспектах увосень.

Паколькі Крэмль падтрымлівае нелегітымнага кіраўніка, Байдэн раней агучваў просьбу да Уладзіміра Пуціна – не падтрымліваць Аляксандра Лукашэнку і пакінуць па-за геапалітыкаю пытанне выбараў лідара ў Беларусі. Палітычны аглядальнік з Расеі кажа, што з Уладзімірам Уладзіміравічам трэба дамаўляцца інакш.

Дзмітрый Травін, палітычны аглядальнік, Расея:

«Пуцін тэлефануе Байдэну ці Байдэн – Пуціну. Яны абмяркоўваюць, што адбылося ў Беларусі, пасля чаго даводзяць да ведама Лукашэнкі, што трэба рабіць так і так, бо мы дамовіліся. Пуцін гатовы гандлявацца, але Пуцін не будзе проста так рэагаваць на пажаданні амерыканскага прэзідэнта. Больш за тое: часам можа і назло зрабіць».

Прэзідэнты краінаў мелі тэлефонную размову, у якой дамовіліся падпісаць на наступныя пяць гадоў Дамову аб ядравым раззбройванні, падпісаную пры Абаму. Кіраўнік Расеі зазначыў, што супрацоўнічаць давядзецца, прынамсі дзеля падтрымання бяспекі ў свеце.

Гэта было своеасаблівым адказам на заяву Вашынгтону пра нежаданне распачынаць чарговую «перазагрузку» ў стасунках з Масквою і выстаўленне шэрагу момантаў, якімі Байдэн незадаволены: нядаўняя кібератака «SolarWinds», паведамленні пра нібыта ўзнагароджанні Расеяй амерыканскіх салдатаў у Афганістане і выкарыстанне хімічнай зброі супраць апазіцыянера Навальнага. Пра Беларусь не размаўлялі, а вось украінскае пытанне прагучала.

Украінскі палітолаг Пітэр Залмаеў:

«Той просты факт, што Украіна прагучала ў першай тэлефоннай размове паміж Байдэнам і Пуціным, сведчыць, што Байдэн будзе вельмі сур’ёзна займацца гэтым пытаннем. Не забывайце, што цягам васьмі гадоў віцэ-прэзідэнцтва пры Бараку Абаму ён быў куратарам украінскага пытання і адказным за адсочванне правядзення антыкарупцыйных рэформаў».

Увагі хоча і беларускі народ, які цярпіць ад загадаў названага Байдэнам «нелегітымным самаўладцам» кіраўніка. Спадзевы на хутчэйшы прыезд у Менск амбасадаркі ЗША Джулі Фішэр.

Вольга Харламава:

«Магчыма, нешта зменіцца, калі ў Беларусь прыедзе амерыканская амбасадарка. Але і гэта не стоадсоткавая гарантыя, што з’явіцца адмысловы дзяржаўны службоўца, які будзе адказваць за Беларусь. Могуць вырашыць, што ёсць амбасадар – і гэтага дастаткова».

Пакуль беларусы змагаюцца з рэжымам унутры краіны, каманда Святланы Ціханоўскай і Каардынацыйная рада ў замежжы робяць усё большыя намаганні, каб Беларусь не знікла з парадку дня ў Еўразвязе, ААН, АБСЕ і ЗША. У сераду падчас онлайн-канферэнцыі з удзелам Святланы Ціханоўскай ды міністраў замежных справаў Францыі, Румыніі, Літвы ды Польшчы дарадца беларускай лідаркі ў міжнародных справах Франак Вячорка заявіў:

«Мы бачым, што ў размове Байдэна з Пуціным не было беларускай павесткі. Мы не ведаем, ці спадар Бурэль падыме беларускае пытанне. Давайце будзем дабівацца таго, каб Беларусь заўсёды была на павестцы».

https://belsat.eu/news/kiraunik-dyplamatyi-eurazvyazu-my-tsalkam-spynim-supratsu-z-rezhymam/

Візіт кіраўніка дыпламатыі Еўразвязу Жузэпа Бурэля ў Расею запланаваны ў першым тыдні лютага. У размове з міністрам замежных справаў Расеі Сяргеем Лаўровым ён закране тэму арышту Аляксея Навальнага і пратэстаў. Меркаваны візіт ужо выклікаў пратэсты з боку палітыкаў у Польшчы ды дзяржавах Балтыі.

Юлія Цяльпук для праграмы «ПраСвет»

Калаж з фота: Mark Reinstein / Forum

 

Падпісвайся на telegram Белсату

Hавiны