Абвастрэнне ў Нагорным Карабаху можа перарасці ў вялікую вайну

У нядзелю раніцай маштабныя баявыя дзеянні паміж азербайджанскімі і армянскімі вайскоўцамі пачаліся на мяжы Нагорнага Карабаха. Бакі канфлікту абвінавачваюць у эскалацыі адзін аднаго. Цяпер ідуць масіраваныя артылерыйскія абстрэлы і атакі з паветра, паведамляецца пра абстрэл населеных пунктаў, Азербайджанскія войскі паведамляюць пра «пераход у контрнаступленне».

Актыўныя баявыя дзеянні пачаліся прыблізна ў 6:00 мясцовага часу. Міністэрства абароны Азербайджана паведаміла аб «маштабных правакацыях» узброеных сіл Арменіі, якія выявіліся ў інтэнсіўным абстрэле пазіцый азербайджанскай арміі і прыгранічных населеных пунктаў уздоўж усёй лініі судакранання.

Арменія абвесціла пра ўвод вайсковага становішча

Пазней, падчас арганізаванага МА Азербайджана брыфінгу прэс-сакратар ведамства Анар Эйвазаў заявіў аб тым, што «з мэтай прадухілення правакацыі УС Арменіі была прынятая пастанова аб правядзенні азербайджанскай арміяй контрнаступлення ўздоўж лініі фронту на лініі судакранання».

Як вынікае з афіцыйнай заявы МА, апублікаванай у 12:11 мясцовага часу, «падраздзяленні азербайджанскай арміі вядуць баі за важныя вышыні, якія знаходзяцца пад акупацыяй армянскіх войскаў на Тэртэр-Агдамскім, Фізулі-Джэбраільскім кірунках і ў напрамку гары Мураўдаг».

У сваю чаргу, міністр абароны Арменіі Давід Танаян звязаўся з прадстаўніком АБСЕ ў зоне карабахскага канфлікту Анджэем Каспшыкам, якому паведаміў «аб чарговай азербайджанскай правакацыі».

Тым не менш, мяркуючы па інфармацыі, якая паступае з зоны канфлікту (з гэтым узнікаюць пэўныя цяжкасці, паколькі, як паведамляюць азербайджанскія карыстальнікі інтэрнэту, у краіне заблакаваная большая частка сацыяльных сетак, уключаючы Facebook і Youtube), гаворка ўжо ідзе не столькі аб правакацыях, колькі аб буйнамаштабных баявых дзеяннях з выкарыстаннем усіх відаў цяжкага ўзбраення.

Як вынікае з афіцыйнай заявы Міністэрства абароны Азербайджана, у розных месцах лініі фронту былі знішчаны 12 армянскіх зенітна-ракетных комплексаў “Аса”. У сваю чаргу, армянскі бок даў справаздачу аб знішчэнні 2 верталётаў, 15 беспілотных лятальных апаратаў і 3 танкаў арміі Азербайджана (у Баку гэтую інфармацыю абвяргаюць, заяўляючы аб сваёй «поўнай перавазе над супернікам на фронце»).

Міністэрства абароны Нагорна-Карабахскай Рэспублікі (НКР) у 10:58 апублікавала фатаграфіі падбітай азербайджанскай тэхнікі, паведаміўшы, што баі працягваюцца. Неўзабаве армянскае МА прадаставіла відэа паразы азербайджанскіх танкаў (меркавана, Т-72), а таксама фота збітага верталёта Мі-8ю.

Ракетна-артылерыйскім абстрэлам падвергнуўся Сцепанакерт, які лічыцца сталіцай непрызнанай НКР, а таксама шэраг іншых населеных пунктаў. У горадзе Мартуні 2 цывільных загінулі і 2 атрымалі раненні.

Па словах армянскага журналіста Эміла Санамяна, азербайджанскія вайскоўцы, як мяркуецца, выкарыстоўвалі РСЗА Смерч і Кашырга, прычым апошні раз сталіца НКР падвяргалася такога роду нападам толькі ў 1990-х.

У Сцепанакерт і далей у бок мяжы ў цяперашні момант актыўна перакідваюцца падмацаванні. Паведамляецца аб увядзенні армянскімі ўладамі ваеннага становішча і афіцыйным аб’яўленні поўнай мабілізацыі.

Азербайджанскія СМІ таксама паведамляюць пра гібель і раненні мірных жыхароў з прычыны абстрэлаў з армянскай боку. У цяперашні момант апублікаваныя імёны шасці параненых азербайджанцаў.

Ваенны аналітык Алеся Вартанян звяртае ўвагу на той факт, што тое, што адбываецца ў цяперашні момант, выглядае старанна спланаваным нападам, а таму можа прывесці да значна большай эскалацыі, чым у 2016 годзе. Паводле яе слоў, азербайджанскія танкі і пяхота атакуюць па ўсёй лініі фронту.

У сувязі з пачаткам баявых дзеянняў да жыхароў Арменіі і НКР звярнуўся прэм’ер-міністр краіны Нікол Пашынян. Сярод іншага, ён адзначыў, што «войска паспяхова супрацьстаіць агрэсіі», заклікаў верыць толькі афіцыйным крыніцам інфармацыі і падтрымліваць узброеныя сілы краіны».

Першую афіцыйную заяву з боку Турцыі, якая з’яўляецца галоўным саюзнікам Азербайджана, зрабіў прэс-сакратар прэзідэнта краіны Рэджэпа Эрдагана Ібрагім Калін. Паводле яго слоў, Турцыя «рашуча асуджае агрэсію Арменіі супраць Азербайджана» і заклікае міжнародную супольнасць «неадкладна спыніць гэтую небяспечную правакацыю».

СІРЫЙСКІЯ ВАЙСКОЎЦЫ Ў БАКУ

Аб магчымасці пачатку баявых дзеянняў паміж Азербайджанам і Арменіяй ужо ў бліжэйшы час эксперты пачалі гаварыць некалькі дзён таму, калі з’явілася інфармацыя аб перакідцы ў Баку байцоў падкантрольных Турцыі сірыйскіх узброеных фарміраванняў.

21 верасня амерыканская журналістка Ліндсі Снэл паведаміла аб тым, што ў Азербайджан накіроўваюцца 240 баевікоў, якія толькі што вярнуліся ў Сірыю з Лівіі. У той жа дзень МА Азербайджана заявіла пра “мэтанакіраванае абвастрэнне сітуацыі на мяжы” армянскай бокам.

На наступны дзень Снэл апублікавала фатаграфію меркаваных сірыйцаў, якія накіроўваліся транзітам праз Анкару ў сталіцу Азербайджана, суправадзіўшы яе каментаром, з якога вынікае, што чуткі аб перакідцы ў Баку шырока распаўсюджаныя сярод байцоў сірыйскіх пратурэцкіх фарміраванняў.

Неабходна адзначыць таксама той факт, што ў пятніцу Амбасада ЗША ў Баку афіцыйна папярэдзіла сваіх грамадзян, каб яны устрымаліся ад паездак на ўсход ад Апшаронскага паўвострава ў сувязі з ростам напружанасці на армяна-азербайджанскай мяжы.

БАКУ, ЕРАВАН, МАСКВА, АНКАРА

Служба нацыянальнай бяспекі Арменіі ўзбудзіла адразу тры крымінальныя справы, звязаныя з Гагікам Царукянам. Адна з іх — датычыць выпадкаў подкупу выбаршчыкаў на парламенцкіх выбарах 2017 года.

Палітолаг Аркадзь Дубноў кажа, што «адбываецца поўнамаштабная вайна паміж Азербайджанам і зараз ужо Арменіяй». Ён лічыць, што сённяшні пачатак ваенных дзеянняў не быў чаканым: «Азербайджан дастаткова інтэнсіўна рыхтаваўся да гэтай аперацыі, але загад аб пачатку, можа быць, прыпаў менавіта на сённяшнюю раніцу. Можа быць, штуршком да гэтага сталі ўнутраныя падзеі ў Арменіі, і Баку здалося, што гэта аслабляе ўладу Нікола Пашыняна, паколькі пазаўчора [25 верасня] быў арыштаваны адзін з галоўных апанентаў Пашыняна, Гарык Царукян, лідар парти “Квітнеючая Арменія”, якае мае чвэрць галасоў у парламенце краіны. І гэтага Гагіка Царукяна абвінавачваюць у тым, што ён нібыта быў агентам Масквы. Можа быць, гэты скандал выклікаў такую рэзкую рэакцыю Баку. Але тое, што гэта было нечаканасцю для Масквы, я мяркую па зусім бляклай і рыхлай заяве МЗС Расеі, якое заклікала да спынення агню і да перамоваў. Якія могуць быць перамовы, калі ў самым разгары ваеннае сражэнне, калі абвешчана ваеннае становішча, калі змабілізаваны армянскія мужчыны, старэйшыя за 18 гадоў? У Маскве выдатна аддаюць сабе ў гэтым справаздачу і разумеюць — што пакуль адзін з бакоў не атрымае таго ці іншага поспеху, — бакі не сядуць за стол перамоваў».

Тое, што Турцыя падтрымала Азербайджан, «робіць гэтую вайну пярэдаднем магчымага рэгіянальнага канфлікту з удзелам Турцыі і, магчыма, Расеі», — кажа палітолаг.

«Хутчэй за ўсё, Расея не хоча ўцягвацца ў гэты канфлікт, так што ў Баку ўсё пралічылі досыць дакладна, але ці зможа вайсковая машына Азербайджана скарыстацца гэтым, — я сумняваюся. < … > Я не буду аналізаваць вынікі таго, што будзе, калі Масква ўвяжацца ў гэты канфлікт — гэта сумныя будуць наступствы. Таму Масква будзе любымі спосабамі пазбягаць яго. Гэта само па сабе таксама сумна, паколькі ў Арменіі да гэтага часу, не гледзячы на не вельмі лаяльнае стаўленне Масквы да цяперашняй улады, успрымаюць Расею як стратэгічнага саюзніка і гістарычнага партнёра».

Іван Лысюк, Арына Таранюк/АА / Vot Tak TV

Hавiны