Вынікі пошуку для:

Як расказаць пра парушэнне сваіх правоў Управе вярхоўнага камісара ААН у правах чалавека

Управа вярхоўнага камісара Арганізацыі аб’яднаных нацыяў у справе правоў чалавека збірае звесткі пра парушэнні і катаванні ў Беларусі, якія адбываліся з 1 траўня 2020 года. Да 15 лістапада 2021 года Управе можна расказаць сваю гісторыю, для гэтага стварылі бяспечную электронную форму.

Ілюстрацыйная выява. Затрыманне пратэстоўца. Менск, Беларусь. 13 верасня 2020 года. Фота: Vot Tak TV / Белсат

Увесну 2021 года Управы вярхоўнага камісара ААН, якая займаецца пытаннямі правоў чалавека, абвясціла аб стварэнні адмысловай місіі. У межах гэтай місіі будуць разглядаць сітуацыю з правамі чалавека ў Беларусі. Вывучэнне парушэнняў дазволіць больш эфектыўна задзеяць міжнародныя механізмы абароны правоў чалавека і, спадзяюцца ва Управе, паспрыяць зніжэнню ці спыненню палітычных рэпрэсіяў у Беларусі.

Хто і пра што можа расказаць

Запоўніць форму і расказаць пра парушэнні правоў могуць не толькі ахвяры злачынстваў, але і іншыя асобы і арганізацыі – трэба толькі пазначыць свае адносіны з ахвярай. Можна пазначыць, каб у публічным дакладзе гэтая інфармацыя не падавалася або падавалася ананімна (тады варта апісаць прычыны, з якіх інфармацыя не можа быць агучаная). Спампаваць інструкцыю можна вось тут.

Расказаць можна пра незаконныя забойствы, катаванні, напады і запалохванні, празмернае ўжыванне гвалту, незаконнае выгнанне з краіны, парушэнні правоў на мірныя сходы і на свабоднае выказванне думкі, парушэнні культурных правоў, у ліку якіх таксама адукацыя на беларускай мове… Некаторыя пункты ў спісе вымагаюць дадатковага тлумачэння:

  • Гвалтоўныя знікненні. Гэта ў тым ліку «законнае» затрыманне, арышт, выкраданне ці пазбаўленне волі прадстаўнікамі дзяржавы ў выпадку, калі факт пазбаўлення волі не прызнаюць, звесткі пра месцазнаходжанне і лёс зніклага ўтойваюць. Пункт 4 арт. 507 Крымінальна-працэсуальнага кодэксу Беларусі дае права паведаміць сваякам і блізкім родным аб затрыманні.
  • Незаконныя затрыманні. Фармальна затрыманне можа выглядаць «у межах закону», але не можа быць апраўданае нейкай прававой падставай. Таксама пад гэты пункт падпадае пазбаўленне волі ў сувязі з рэалізацыяй правоў і свабодаў, гарантаваных Усеагульнай дэкларацыяй правоў чалавека, або пазбаўленне волі з дыскрымінацыяй паводле мовы, грамадзянства, паходжання, рэлігіі, палітычных ці іншых перакананняў. Поўны спіс крытэраў незаконнага затрымання тут.
  • Парушэнне права на свабоду і асабістую недатыкальнасць. Да гэтага адносяцца катаванні, жорсткае або бесчалавечнае абыходжанне, незаконнае ўмяшанне ў асабістае ці сямейнае жыццё, незаконнае пасяганне на недатыкальнасць жытла або таямніцу карэспандэнцыі, пасяганне на рэпутацыю і годнасць.
  • Парушэнне права на свабоду асацыяцыяў. Гэта ў тым ліку парушэнне права стварыць прафсаюз або далучыцца да яго.
  • Вымушаны выезд з краіны жыцця. Гэта можна пазначыць як «іншыя парушэнні правоў чалавека». Пад вымушаным разумеюць у тым ліку выезд пад пагрозай незаконнага арышту, у выніку сачэння, псіхалагічнага ціску, страты працы або месца навучання, пагрозы пазбаўлення бацькоўскіх правоў – у выпадках, калі той, хто з’ехаў, лічыць, што не меў іншага выбару, акрамя як уцякаць з краіны.
  • Іншыя парушэнні сацыяльных і эканамічных правоў. Сярод распаўсюджаных у Беларусі адзначаюць прымус да абавязковай працы кшталту суботнікаў, прымус да давання паказанняў супраць сябе або прызнанне сябе вінаватым, парушэнне права браць удзел у дзяржаўных справах наўпрост ці праз законных прадстаўнікоў, парушэнне права галасаваць і быць выбраным, паўторны прысуд за тое, за што чалавек ужо быў канчаткова асуджаны або апраўданы.

Як здабыць форму і куды яе высылаць

Для доступу да формы раяць карыстацца браўзерам з дадатковымі захадамі бяспекі: напрыклад, браўзерам «Opera», у якім можна ўключыць VPN у наладах (адпаведны пункт наладаў адкрыецца па гэтай спасылцы) і адкрыць новае вакно ў прыватным рэжыме (на «Windows» спрацуе камбінацыя клавішаў Ctrl + Shift + N).

З уключаным VPN і ў прыватным рэжыме трэба спампаваць форму па гэтай спасылцы. Запоўненую форму трэба запампаваць сюды (клікнуць на надпіс «Click to select files or use drag & drop to upload» і выбраць файл з запоўненай формай). Туды ж можна запампаваць дадатковыя матэрыялы, як то фота і відэа або дакументы аб парушэнні, але тады файлы трэба назваць так, каб было зразумела, што яны адносяцца да адной справы (напрыклад, zatrymannie-9-zniunia-ivanou.docx, zatrymannie-9-zniunia-ivanou.jpg і zatrymannie-9-zniunia-ivanou.avi).

У форме пустыя квадраты ў патрэбных пунктах трэба замяніць на нейкі знак – напрыклад, «+». Выява: Белсат

Калі спасылка на форму з нейкай прычыны не працуе, трэба зайсці на сайт Рады ААН у справе правоў чалавека па гэтай спасылцы (або, калі не працуе і гэта, зайсці на ohchr.org і праз пошук знайсці там «Belarus examination call», перайсці да пункту «Call for submissions»). Тэкст на гэтай старонцы будзе па-ангельску, але форма, якую можна запоўніць, ёсць на расейскай мове (трэба клікнуць на надпіс «русский»).

У выпадку іншых пытанняў можна пісаць на адрас OEB@ohchr.org (для гэтага рэкамендуюць завесці паштовую скрыню на бяспечных сэрвісах кшталту Tutanota, Hushmail ці Virtru.com).

Беларускае пытанне на Генеральнай Асамблеі ААН і ў Хельсінскай камісіі

На што звярнуць увагу ў апісанні парушэнняў

Ва Управе просяць дэталёва апісаць асобаў і арганізацыі, адказныя за парушэнні. Калі немагчыма вызначыць, прадстаўнік якой арганізацыі чыніў парушэнні, варта апісаць любыя апазнавальныя знакі, нават колер уніформы і знакаў адрознення.

Ілюстрацыйная выява. Калі ў парушэнні бралі ўдзел байцы без апазнавальных знакаў, варта апісаць іх форму, асаблівыя прыкметы і арсенал. Менск, Беларусь. 29 лістапада 2020 года. Фота: Агата Квяткоўская / Белсат

Калі ў Беларусі ахвяра парушэння спрабавала шукаць справядлівасць праз звароты ў дзяржаўныя органы і суды, трэба пазначыць, якія то былі органы і якія былі вынікі зваротаў.

Пры апісанні інцыдэнту важна пазначыць дакладнае месца і дату, колькасць і тып ахвяраў, а таксама кантэкст здарэння, меркаваны матыў парушальнікаў. Таксама важна апісаць наступствы парушэнняў, звярнуць увагу на ўзроставы і гендарны складнік – напрыклад, на тое, як парушэнні па-рознаму паўплывалі на пажылых, дзяцей, жанчын.

АА belsat.eu

Падпісвайся на telegram Белсату

Hавiны