Праўда і міфы пра COVID-19. У 404 словах і шасці вялікіх разборах

«Белсат» сабраў адказы на 60 частых пытанняў: па 20 пра вакцыны, маскі і хваробу, якую выклікае каронавірус. Ніжэй – самае галоўнае максімальна сцісла, а таксама спасылкі на падрабязныя артыкулы са спасылкамі на навуковыя даследаванні і парады адмыслоўцаў.

Машына хуткай медычнай дапамогі. Фота: Белсат

Каронавірус можа заразіць любога, захварэць могуць усе. Незалежна ад папярэдняга стану здароўя, чалавек можа цяжка хварэць і памерці, імунітэту ад прыроды супраць віруса SARS-CoV-2 няма.

Паміраюць каля 5 % інфікаваных – ужо памерлі мільёны. Каля 80 % пераносяць хваробу лёгка, некаторыя – зусім без сімптомаў. Але нават пасля выздараўлення могуць застацца праблемы са здароўем і розумам.

У групе рызыкі – асобы, старэйшыя за 60 гадоў, і тыя, хто мае праблемы са здароўем ды імунітэтам. Дзеці хварэюць нячаста, але з новымі штамамі заражаюцца часцей, чым раней.

Каронавірус SARS-CoV-2 перадаецца праз гэтак званыя аэразолі, якія выдыхае інфікаваны (нават калі не мае сімптомаў). Гэтыя аэразолі могуць вісець у памяшканнях даўжэй за тры гадзіны, адлятаць ад «гаспадара» на 6 метраў, заставацца на паверхнях тры дні.

«Медыкі кінутыя на амбразуру». Інтэрв’ю з «Белымі халатамі» пра самыя вострыя праблемы ў беларускай медыцыне

Сімптомы бываюць розныя, але асноўныя – высокая тэмпература, сухі кашаль і стома, часта – страта нюху. Калі сімптомы не крытычныя, не трэба выклікаць хуткай, але трэба атрымаць кансультацыю доктара (магчыма, дыстанцыйную). Перахварэць у лёгкай форме можна і ўдома, але важна сачыць за тэмператураю, пульсам, ціскам, частатою дыхання і насычанасцю крыві кіслародам (чытайце інструкцыю ад пульсаксіметра!).

Каб не захварэць, не заразіць іншых і спыніць пандэмію, трэба вакцынавацца, насіць маскі і трымаць сацыяльную дыстанцыю (хаця б 1 метр), мыць рукі і ветрыць памяшканні. Лекаў ад COVID-19 не знайшлі – толькі вакцыны, каб перадухіліць хваробу да яе пачатку, і лекі ад некаторых сімптомаў ды спадарожных хваробаў. Супраць цяжкай формы дапамагае штучная вентыляцыя лёгкіх (калі ў горла ўстаўляюць трубку).

256 важных словаў пра маскі ў пандэмію. Сцісла пра галоўнае

Эфектыўнасць масак даказаная, і калі маска правільная, яна не перашкаджае дыхаць. Правільная маска – трохслойная, мусіць закрываць нос, рот і падбароддзе, шчыльна прылягаць па баках. Медычныя маскі і рэспіратары бароняць лепш, але ў агульным выпадку хопіць і шматразовай маскі.

Правераных вакцынаў з даказанай эфектыўнасцю і бяспекаю шмат. Беларусам прапануюць «недаправераны» (але, падобна, бяспечны і вельмі эфектыўны) «Спутник V», а таксама кітайскія вакцыны (менш эфектыўныя). Пабочныя эфекты ад іх нязначныя, супрацьпаказанняў амаль няма (хіба вострая хвароба і алергія на кампанент менавіта гэтай вакцыны).

365 важных словаў пра вакцынацыю супраць COVID-19. Сцісла пра галоўнае

У Беларусі сітуацыя вельмі кепская. Афіцыйная статыстыка не выклікае даверу, а незалежныя эксперты кажуць, што ад ковіду паміраюць у дзясяткі разоў больш, чым кажуць улады.

Калі не пераможам каронавіруса, будуць развівацца новыя штамы, якія могуць быць больш заразныя і смертаносныя. Але пакуль вакцыны супраць новых штамаў працуюць. Гучаць аптымістычныя прагнозы: у 2022 годзе гэта ўсё можа скончыцца.

Пра каронавірус распаўсюджваюць вельмі шмат фэйкаў і міфаў. Не раз хлусіў і даваў фальшывыя рэцэпты Аляксандр Лукашэнка. Давяраць варта рэцэнзаваным навуковым часопісам і Сусветнай арганізацыі здароўя.

Дзе доказы? Факты на стол!

Разгорнутыя адказы на ўсе папулярныя пытанні са спасылкамі на навуковыя даследаванні і рэкамендацыі прызнаных экспертаў «Белсат» сабраў у шэрагу дэталёвых публікацыях. Вось яны:

Прыродны імунітэт, пабочныя эфекты, цяжарнасць, дзеці. 10 частых пытанняў пра вакцыны супраць COVID-19

Мыцца, піць, калоцца трэці раз, баяцца беларускага? Яшчэ 10 частых пытанняў пра вакцыны супраць COVID-19

Насіце маскі, не балаклавы. 10 пытанняў пра маскі ў пандэмію

Як часта мяняць шматразовую маску і што рабіць, калі ў масцы цяжка дыхаць. Пытанні і парады

І што, калі я захварэю? 10 самых важных фактаў пра каронавірус

5G, пульсаксіметры, новыя штамы… 10 рэчаў пра каронавірус, якіх вы можаце не ведаць

Падпісвайся на telegram Белсату

Hавiны