Аб'ектыў 12.04.2019 Яблыкі разладу. Што робіць Расея, каб абысціся без беларускіх прадуктаў?


Беларусі давядзецца шукаць новыя рынкі збыту яблыкаў і ігрушаў. Расея закрыла мяжу на ўвоз гэтае садавіны. «Рассельгаснагляд» пад беларускімі сертыфікатамі чарговы раз пабачыў гэтак званую «санкцыёнку». Выпадкова ці не, але пастаўкі прыпынілі праз некалькі тыдняў пасля апублікавання «Белсатам» у праграме «Давайце разбірацца» грунтоўнага расследавання пра кантрабанду садавіны.

Ад выкідання на бытавыя сметнікі да знішчэння будользерамі і спальвання… Змаганне «Рассельгаснагляду» з еўрапейскімі і ўкраінскімі харчамі – эвалюцыянуе з 2015 года. Паралельна разгортваецца імпартазамяшчэнне. Напрыклад на прадпрыемстве «УГМК-Агра» у Сібіры пачалі рабіць сыр з малака сапраўдных французскіх коз.

Ілля Бондараў, дырэктар «УГМК-Агра», Сібір:

«З паліцаў зніклі пэўныя віды тавараў і пачалося імпартазамяшчэнне. Мы атрымалі магчымасць вырабіць гэты сыр і самае галоўнае – прадаць яго».

Якасна і ў дастатковай колькасці замясціць усе харчы – задача складаная. У складзе прадуктаў новага пакалення здараюцца неспадзяванкі. Напрыклад, журналісты «Фантанкі.ру» у Пецярбургу правяралі, што робіцца з тварагом над гарэлкаю…

«Ужо 10 хвілінаў, як падпалілася і гарыць у лыжцы рэчыва, якое мы набылі як 9-адсоткавы «Пскоўскі тварог», – кажа журналістка.

Але відаць лепш так, чым прапусціць праз мяжу варожыя сыры ды фрукты. Цяпер – і беларускія… Сёння першы дзень, як не вязем расейцам нашыя яблыкі ды грушы. Аляксандр Лукашэнка на гэта адрэзаў:

«Самі знаходзяцца пад санкцыямі і асуджаюць гэта, я тут іх цалкам падтрымліваю… І ў той жа час падобнаю зброяй ваююць супраць бліжэйшых сваіх саюзнікаў».

«Рассельгаснагляд» бачыць праблему інакш:

«Рассельгаснагляд у 2018 годзе і ў пачатку 2019-га сістэматычна выяўляў пастаўкі санкцыйнай прадукцыі пад выглядам беларускай у суправаджэнні фітасанітарных сертыфікатаў, выдадзеных фітасанітарнай службай Беларусі».

Служба прасіла ўлады ўзмацніць кантроль за сертыфікаваннем ды хацела б ведаць, колькі яблыкаў ды груш вырошчваюць беларускія прадпрыемствы і ці нашыя гатункі часам не падобныя на санкцыйныя. Эканамічны аглядальнік «Белсату» Станіслаў Івашкевіч:

«Доля санкцыйных яблыкаў пры экспарце ў Расею вельмі вялікая. Імпарт польскіх яблыкаў у Беларусь павысіўся ў разы пасля ўвядзення санкцыяў супраць Расеі. Адпаведна падскочыў і экспарт. Хоць садавіна цяпер схаваная пад беларускімі ці іншымі нееўрапейскімі сертыфікатамі. Пры гэтым беларускія вытворцы адмаўляюцца ад вырошчвання садоў».

Кантрабандай займацца выгадна – зрабілі выснову журналісты «Белсату» у апублікаваным напярэдадні расследаванні, адносна схемаў, па якіх пастаўляльнікі правозяць псеўда-беларускую садавіну… і не толькі.

«Гэта морапрадукты: рыба, кальмары і крэветкі, садавіна тыпу ананасаў, ківі і хурмы, а таксама садавіна», – тлумачыць Станіслаў Івашкевіч.

Якія беларускія тавары да густу расейцам – пералічваюць жыхары Вялікага Ноўгараду: малочныя і кісламалочныя прадукты (асабліва смятана), каўбасныя вырабы, яблыкі і настоечка.

Аб’ёмы санкцыёнкі ацэньваюцца ў сотні мільярдаў долараў. Згодна з Даследчым цэнтрам EAST, «Рассельгаснагляд» спыняе толькі каля 1 % нелегальна ўвезеных харчоў. Толькі ў першыя два гады ўтылізавалі 8872 т. ежы: з іх 326 тонаў – мяса і малако. Наўпроставага дачынення да кантрабанды беларускія ўлады не маюць, лічыць эканаміст Леанід Заіка:

«Гэта даволі небяспечная справа. Калі толькі на нейкім мясцовым узроўні… нейкія дакументы ад мытнікаў схаваць… Магчыма. Што датычыць нейкіх арганізаваных буйных паставак пры пасярэдніцтве дзяржаўных структур – гэта малаімаверна».

Аляксандр Лукашэнка, усведамляючы іміджавыя страты, даручыў высокім чыноўнікам шукаць вінаватых.

Юлія Цяльпук, belsat.eu

Фота: Natalia Fesodenko / TASS / Forum

Глядзі таксама
Каментары