Адны рыхтуюцца – іншых затрымліваюць. Што адбываецца ў Беларусі напярэдадні Усебеларускага народнага сходу



У сталіцу – як на свята. Відэа, як праводзілі Тамару Казакевіч, дэлегатку Усебеларускага народнага сходу ад Кастрычніцкага раёну Гомельшчыны, абляцела ўвесь інтэрнэт.

2400 – агульная колькасць дэлегатаў. А яшчэ варта ўлічваць тры сотні гасцей, якім таксама трэба даць прытулак на два дні. Бо сход запланаваны на адзінаццатага і дванаццатага лютага. Мінулы, паводле падлікаў «Еўрарадыё», каштаваў беларусам больш як 3,5 мільярды рублёў.

З аднаго боку, закон «Аб рэспубліканскіх і мясцовых сходах» дае магчымасць кіраўніку краіны ладзіць такія падзеі ў любы момант. З іншага, легітымнасць і легальнасць прэзідэнцтва Аляксандра Лукашэнкі, мякка кажучы, пад пытаннем. Еўразвяз заклікае афіцыйны Менск замест такіх нарадаў пачаць сапраўдны дыялог для ўрэгулявання сітуацыі ў краіне. Каардынацыйная рада таксама выступіла з заклікам да дэлегатаў – падняць насамрэч важныя пытанні: рэпрэсіі, забарона бел-чырвона-белага сцяга, ґвалт і катаванні.

Расея ў першыя месяцы пасля выбараў неаднаразова заклікала Лукашэнку пачаць дыялог з апанентамі. Цяпер у Крамлі выказваюць спадзеў, што ўсе праблемныя пытанні амбяркуюца заўтра і паслязаўтра, менавіта на сходзе.

«Якія б органы мы ні стваралі, якія б функцыі ім ні надавалі, што бы ні было запісана ў канстытуцыі ды іншых дакументах, значэння не мае. Структура ўлады, якая ў нас склалася, змяніцца ў дадзены момант пры стварэнні якой-небудзь структуры не можа. А тым больш такой аморфнай, як Усебеларускі народны сход», – лічыць палітолаг Сяргей Нікалюк.

Пакуль адным свята легітымнасці, іншым – пераслед. За некалькі тыдняў да сходу, а асабліва апошнімі днямі, па ўсёй краіне затрымліваюць актывістаў. Сёння паводле адміністратыўнай справы ў Лідзе забралі гарадзенскага грамадскага актывіста Ежы Грыгенчу. Пратакол на яго склалі яшчэ падчас суда паводле крымінальнай справы супраць Вітольда Ашурка, які атрымаў 5 гадоў адразу паводле двух артыкулаў: удзел у групавых дзеяннях і ґвалт над міліцыянтамі.

«Я думаю, што мяне выклікаюць у сувязі з тым, што быў суд над Ашуркам. Яны там хочуць прыпісаць альбо пікет, альбо масавы сход. Але мы ж паехалі толькі падтрымаць сябра. Я там не крычаў, не біўся, нічога не рабіў», – паспеў сказаць перад затрыманнем грамадскі актывіст Ежы Грыгенча.

Праўда, як кажа сябра рады праваабарончага цэнтру «Вясна» Валянцін Стэфановіч, затрыманні, штрафы, арышты і надзвычай жорсткія прысуды – гэта новая шэрая беларуская рэчаіснасць.

«Зараз затрыманні адбываюцца кожны дзень. Прысудаў выносяць фактычна па некалькі ў дзень. Па 15, па ледзь не 20 крымінальных працэсаў адбываецца штодня. Таму на гэтым фоне вылучаць выпадкі нейкіх затрыманняў вельмі складана. У нас у прынцыпе сітуацыя ў поствыбарчы перыяд катастрафічная», – кажа праваабаронца Валянцін Стэфановіч.

Першапачаткова ўлады намагаліся дадаць Усебеларускаму народнаму сходу канстытуцыйныя паўнамоцтвы. Але хутка адмовіліся ад такіх планаў, што ёсць наўпроставым парушэннем галоўнага закону краіны.

Надзея Бельская, «Белсат»

Глядзі таксама