Schedule of day 2016/12/30


07:40
Як адкрылі Горадзен над Нёманам? Колькі мураваных храмаў меў горад у 12 ст.? Дзе знаходзіўся галоўны гарадскі пасад у раннім сярэднявеччы? Чаму Гародню называлі горадам паляўнічых? Якія тайны яшчэ хавае падземная Гародня?
09:15
Людскія справы вярнуліся да герояў сваіх самых аглядальных выпускаў года і падвялі вынікі – якія змены адбыліся ў Беларусі ў 2016 годзе, якія з’явы ў краіне аказаліся найболш трывалымі. Пагаршэнне сацыяльных праблем, гвалт з боку дзяржаўнай сістэмы ды сілавікоў, падман выбарцаў – героі праграмы распавядаюць пра свой боль. Вядоўца Алесь Залеўскі падводзіць вынікі і дае прагноз.
09:45
Студэнты–гісторыкі вырушаюць у навуковую экспедыцыю ў заходнія рэгіёны Беларусі, у месцы, дзе да 1939 года была мяжа з Польшчай. Маладыя людзі збіраюць успаміны мясцовых жыхароў: як жылося даўней. Старыя людзі распавядаюць пра жыццё ў Польшчы, прыход чырвонаармейцаў, стварэнне калгасаў. Успаміны герояў неадназначныя і не заўсёды адпавядаюць афіцыйнай трактоўцы беларускай гісторыі. На прыклад, для адной гераіні 1939 год асацыюецца з пачаткам масавай вытворчасці самагонкі, іншыя ўзгадваюць першыя гады ў калгасе, калі «вакол кралі ўсе і не саромеліся, што крадуць». «Заходнікі» гэта фільм пра лёсы звычайных людзей, якія сталі сведкамі важных гістарычных падзей.
10:25
Першая беларуская граматыка выйшла ў свет у 1918 годзе і напісаў яе кандыдат філалогіі Петраградcкага універсітэта Браніслаў Тарашкевіч. Ён быў знакамітым беларускім нацыянальным дзеячом, філолагам, літаратарам, педагогам. Пераклаў на беларускую мову «Iліяду» Гамера, «Пана Тадэвуша» Адама Міцкевіча. У 1928 годзе быў абраны Акадэмікам Беларускай Акадэміі Навук.
11:00
Не шмат вядома, як пасля вайны праводзілі калектывізацыю ў Заходняй Беларусі. Калектывізацыі канца 1940 – х гг. гісторыкі, здавалася б, надавалі другаснае значэнне. Тым не менш яна адбывалася досыць цяжка, адначасова з выкараненнем рэлігіі ды веры і рэпрэсіямі супраць народу, які часам выступаў супраць камуністычных уладаў.
рэж. Ягор Сурскі, 2016 г. , Беларусь
11:35
рэж. Анэтэ Баўмайстэр (Annette Baumeister), 2014 г. , Нямеччына
Легенда Галівуду Нэталі Ўуд пачала здымацца яшчэ ў маленстве. Аднак не кожнаму юнаму таленту ўдаецца застацца ў індустрыі кіно. Нэталі літаральна на здымачнай пляцоўцы вырасла ў сапраўдную кіназорку: яна тройчы намінавалася на “Оскар”. Фільмы з ейным удзелам былі і застаюцца папулярнымі: “Бунтаўнік без прычыны”, “Вялікія гонкі”, “Ўэстсайдская гісторыя” ўвайшлі ў залаты фонд сусветнага кінематографу. Аднак за вонкавым бляскам і бездакорным вобразам кінадзіва старанна хавала свае асабістыя перажыванні. Пра Нэталі Ўуд апавядаюць сястра Лана, ейны біёграф, вядомая амерыканская пісьменніца Сьюзан Фінстад, сябар дзяцінства Эд, калегі. Загінула акторка ў 1981 г. пры нявысветленых акалічнасцях, нібы здзейсніўшы даўняе змрочнае прадказанне…
13:10
Як адкрылі Горадзен над Нёманам? Колькі мураваных храмаў меў горад у 12 ст.? Дзе знаходзіўся галоўны гарадскі пасад у раннім сярэднявеччы? Чаму Гародню называлі горадам паляўнічых? Якія тайны яшчэ хавае падземная Гародня?
14:45
«Людскія справы» вярнуліся да герояў сваіх самых аглядальных выпускаў года і падвялі вынікі – якія змены адбыліся ў Беларусі ў 2016 годзе, якія зʼявы ў краіне аказаліся найбольш трывалымі. Пагаршэнне сацыяльных праблем, гвалт з боку дзяржаўнай сістэмы ды сілавікоў, падман выбарцаў – героі праграмы распавядаюць пра свой боль. Вядоўца Алесь Залеўскі падводзіць вынікі і дае прагноз.
15:20
Студэнты–гісторыкі вырушаюць у навуковую экспедыцыю ў заходнія рэгіёны Беларусі, у месцы, дзе да 1939 года была мяжа з Польшчай. Маладыя людзі збіраюць успаміны мясцовых жыхароў: як жылося даўней. Старыя людзі распавядаюць пра жыццё ў Польшчы, прыход чырвонаармейцаў, стварэнне калгасаў. Успаміны герояў неадназначныя і не заўсёды адпавядаюць афіцыйнай трактоўцы беларускай гісторыі. На прыклад, для адной гераіні 1939 год асацыюецца з пачаткам масавай вытворчасці самагонкі, іншыя ўзгадваюць першыя гады ў калгасе, калі «вакол кралі ўсе і не саромеліся, што крадуць». «Заходнікі» гэта фільм пра лёсы звычайных людзей, якія сталі сведкамі важных гістарычных падзей.
16:25
Не шмат вядома, як пасля вайны праводзілі калектывізацыю ў Заходняй Беларусі. Калектывізацыі канца 1940 – х гг. гісторыкі, здавалася б, надавалі другаснае значэнне. Тым не менш яна адбывалася досыць цяжка, адначасова з выкараненнем рэлігіі ды веры і рэпрэсіямі супраць народу, які часам выступаў супраць камуністычных уладаў.
рэж. Ягор Сурскі, 2016 г. , Беларусь
16:55
рэж. Анэтэ Баўмайстэр (Annette Baumeister), 2014 г. , Нямеччына
Легенда Галівуду Нэталі Ўуд пачала здымацца яшчэ ў маленстве. Аднак не кожнаму юнаму таленту ўдаецца застацца ў індустрыі кіно. Нэталі літаральна на здымачнай пляцоўцы вырасла ў сапраўдную кіназорку: яна тройчы намінавалася на “Оскар”. Фільмы з ейным удзелам былі і застаюцца папулярнымі: “Бунтаўнік без прычыны”, “Вялікія гонкі”, “Ўэстсайдская гісторыя” ўвайшлі ў залаты фонд сусветнага кінематографу. Аднак за вонкавым бляскам і бездакорным вобразам кінадзіва старанна хавала свае асабістыя перажыванні. Пра Нэталі Ўуд апавядаюць сястра Лана, ейны біёграф, вядомая амерыканская пісьменніца Сьюзан Фінстад, сябар дзяцінства Эд, калегі. Загінула акторка ў 1981 г. пры нявысветленых акалічнасцях, нібы здзейсніўшы даўняе змрочнае прадказанне…
17:50
Як выглядае гісторыя Беларусі праз прызму змены пашпартоў яе жыхароў. Цягам ХХ стагоддзя беларусы былі грамадзянамі царскае Расеі, кайзераўскае Нямеччыны, Польшчы, Савецкага Саюзу. Да гэтага пераліку трэба дадаць эміграцыю – палітычную і заробкавую. Пашпарт у Расеі, а пасля ў Савецкім Саюзе не быў звычайным дакументам, але перадусім – магутным інструментам сістэмы рэпрэсіяў. Аўтары новага фільму «Белсату» прасочваць пашпартную гісторыю мінулага стагоддзя і праводзяць паралелі з сённяшнім днём.
18:25
83 – гадовы пенсіянер Генрык Траццяк набыў былы фальварак Бохвіцаў у вёсцы Флер’янова на Ляхаўшчыне і саматугам яго рамантуе. Спадар Генрык прыблізна 30 гадоў старшыняваў у мясцовым калгасе, управа якога месцілася ў старой панскай сядзібе. Калі ён пайшоў на пенсію, праўленне перанеслі ў іншае месца, а сядзіба больш як за 10 гадоў заняпала. Спадар Траццяк пастанавіў набыць стары будынак і адрамантаваць яго: “Працы тут на сто гадоў хопіць. Вось і мушу жыць, каб ўсё тут зрабіць…”.
рэж. Кася Растоцкая, 2016 г. , Беларусь
18:45
Для поспеху ў жанчыны і прафесіі мужчынам трэба добра выглядаць – і ахайна, і стылёва. Ёсць тыя, хто адчувае гэта інтуітыўна, камусьці падкажа мама ці каханая. Можна пагартаць модныя часопісы. Але ёсць спосаб, каб атрымаць вопратку і асабістыя парады ад прафесіяналаў. Госць студыі – дызайнер адзення Дзмітрый Забалотны.
19:10
У кастрычніку 1999 г. у Менску адбылося суворае сутыкненне удзельнікаў Маршу свабоды і міліцыі: дзясяткі чалавек былі параненыя, шмат каго кінулі ў турмы. У той дзень з патрабаваннямі да ўлады спыніць выкраданне палітычных апанентаў, выпусціць на волю палітвязняў, а таксама з лозунгамі за незалежнасць краіны выйшлі на вуліцы сталіцы больш як 30 тыс. чалавек. Стартаваўшы на плошчы Якуба Коласа, марш дайшоў да плошчы Бангалор. Па невялікім мітынгу дэманстранты рушылі ў цэнтр, разгарнуўшы 30 – метровыя сцягі – бел – чырвона – белы і Еўразвязу. На шляху дэманстранты раз – пораз зазнавалі правакацыі, а на скрыжаванні з вуліцаю Пуліхава іх чакала пастка. Бойка трывала каля паўгадзіны. Уцякаючы з – пад дручкоў і ботаў спецназаўцаў, людзі нават кідаліся ў ледзяную раку. Працягваліся сутыкненні і пазней, калі міліцыя пачала зачышчаць двары. Марш свабоды паказаў беларусам, што з дыктатураю можна змагацца. З таго часу палітыкі ў Беларусі бясследна не знікалі. Гэтак скончыліся змагарныя 1990 – ыя. Сведкі – Мікола Статкевіч і Вінцук Вячорка.
20:15
Чаму той, каго лічылі польскім шляхціцам, стаў будзіцелем беларусаў? Ці памятаюць пра яго на радзіме? Навошта Юзаф Пілсудскі перапраўляў кніжку Багушэвіча ў Беларусь? Чаму асноваю беларускае нацыі для паэта была мова?
22:00
Стужка пра жыццё 8 – гадовае школьніцы ў сталіцы КНДР, зняты паводле сцэнара паўночнакарэйскіх таварышаў. Зін Мі рыхтуецца ўступіць у Дзіцячы саюз. Гэта першы крок дзіцяці ў дзяржаўную сістэму, створаную Кім Ір Сэнам. Мы бачым сцэны з жыцця звычайнай паўночнакарэйскай сям’і: у часе вячэры бацька кажа дачцэ, што трэба есці больш кімчхі. У фільме бацька Зін Мі працуе на швейнай фабрыцы. Кіраўніца швейнага цэху дзякуе яму і кажа, што сёння план выкананы цэхам на 150 %. У наступным дублі яна кажа ўжо пра 200 %…
рэж. Віталій Манскі (Vitaliy Manskiy, Виталий Манский), 2015 г. , Чэхія – Расея – Нямеччына – Латвія – Паўночная Карэя
02:55
Глядзі таксама
Каментары