Schedule of day 2016/12/14


07:25
“Беларус – цёмен вус, пан сахі ды касы…” А зямлі? 10 кіламетраў ад Менску, надзелы за 60 тысяч долараў, а ад уладаў нават дарогі добрае не дамагчыся. Хто гаспадар беларускае зямлі? Пытаем жыхароў вёскі Дроздава, мясцовыя ўлады і неўзабаве – гасцей у студыі: эксперта зямельнае рэформы Андрэя Завадскага ды гісторыка Дзмітрыя Дразда. Там, дзе людзі пачуваюцца гаспадарамі ды пачынаюць самыя нешта рабіць, высвятляецца, што дзяржава толькі забірае. І нічога ў адказ?
07:55
Бадай, найбольшаю мараю беларусаў заўжды была незалежнасць, свабода. Пра гэта сведчыць даслоўна ўся нашая гісторыя, прасякнутая змаганнем за права і магчымасць быць сабою, самастойна вызначаць лёс – уласны, свайго народу і краіны. Чвэрць стагоддзя таму гэтая мара зноўку зрабілася рэальнасцю. У 1991 г. Вярхоўны Савет БССР абсалютнаю большасцю галасоў ухваліў Дэкларацыю аб дзяржаўным суверэнітэце нашае краіны. Вось толькі ці ў краіне сваёй мары жывём мы сёння, маючы за плячыма 25 гадоў незалежнасці? Нацыянальную сімволіку зноўку замянілі на стылізаваную савецкую, беларуская мова страціла статус адзінай дзяржаўнай і практычна адусюль выціснутая расейскаю. Татальная палітычная, эканамічная ды энергетычная залежнасць ад усходняга суседа падмацоўваецца і наяўнасцю ды нарошчваннем расейскай вайсковай прысутнасці ў нашай краіне. Інтэграцыйныя праекты, у якіх бярэ ўдзел Беларусь, капіююць савецкае мінулае. Раз – пораз з высокіх пасадаў гучаць і прапановы ўвесці расейскі рубель дый наагул увайсці ў склад Расеі…
10:40
рэж. Марыя Булавінская, 2016 г. , Беларусь
Па вайне выпускніка Гомельскага педагагічнага інстытуту Яўгена Ткача запрасілі на службу ў Міністэрства дзяржаўнай бяспекі ў аддзел росшуку калабарантаў часоў Другое сусветнае вайны. Па нейкім часе малады афіцэр пачаў усведамляць, што не ўсё так проста – не ўсіх калабарантаў можна было, як сцвярджаў савецкі рэжым, назваць здраднікамі Радзімы. Гэта паклала канец ягонай працы ў МДБ Але савецкі рэжым так проста не выпускаў са сваіх кіпцюроў былых працаўнікоў Яўгена Ткача ўвесь час пераследавалі… У 1950 – ых ён выпадкова дазнаўся пра Курапаты, гісторыю якіх пасля таемна расследаваў. Знаёмы таксама з ахвярамі расстрэлу на 9 – ым кіламетры ад Гомля, некаторыя з якіх цудам ацалелі. Вядома, што ўлады і дасюль не прызналі за сабою віны за забойствы “імперыі зла”. Але Яўген Ткач упэўнены: рэжым не можа знішчыць імкнення дашукацца праўды.
12:55
“Беларус – цёмен вус, пан сахі ды касы…” А зямлі? 10 кіламетраў ад Менску, надзелы за 60 тысяч долараў, а ад уладаў нават дарогі добрае не дамагчыся. Хто гаспадар беларускае зямлі? Пытаем жыхароў вёскі Дроздава, мясцовыя ўлады і неўзабаве – гасцей у студыі: эксперта зямельнае рэформы Андрэя Завадскага ды гісторыка Дзмітрыя Дразда. Там, дзе людзі пачуваюцца гаспадарамі ды пачынаюць самыя нешта рабіць, высвятляецца, што дзяржава толькі забірае. І нічога ў адказ?
13:25
Бадай, найбольшаю мараю беларусаў заўжды была незалежнасць, свабода. Пра гэта сведчыць даслоўна ўся нашая гісторыя, прасякнутая змаганнем за права і магчымасць быць сабою, самастойна вызначаць лёс – уласны, свайго народу і краіны. Чвэрць стагоддзя таму гэтая мара зноўку зрабілася рэальнасцю. У 1991 г. Вярхоўны Савет БССР абсалютнаю большасцю галасоў ухваліў Дэкларацыю аб дзяржаўным суверэнітэце нашае краіны. Вось толькі ці ў краіне сваёй мары жывём мы сёння, маючы за плячыма 25 гадоў незалежнасці? Нацыянальную сімволіку зноўку замянілі на стылізаваную савецкую, беларуская мова страціла статус адзінай дзяржаўнай і практычна адусюль выціснутая расейскаю. Татальная палітычная, эканамічная ды энергетычная залежнасць ад усходняга суседа падмацоўваецца і наяўнасцю ды нарошчваннем расейскай вайсковай прысутнасці ў нашай краіне. Інтэграцыйныя праекты, у якіх бярэ ўдзел Беларусь, капіююць савецкае мінулае. Раз – пораз з высокіх пасадаў гучаць і прапановы ўвесці расейскі рубель дый наагул увайсці ў склад Расеі…
16:15
рэж. Марыя Булавінская, 2016 г. , Беларусь
Па вайне выпускніка Гомельскага педагагічнага інстытуту Яўгена Ткача запрасілі на службу ў Міністэрства дзяржаўнай бяспекі ў аддзел росшуку калабарантаў часоў Другое сусветнае вайны. Па нейкім часе малады афіцэр пачаў усведамляць, што не ўсё так проста – не ўсіх калабарантаў можна было, як сцвярджаў савецкі рэжым, назваць здраднікамі Радзімы. Гэта паклала канец ягонай працы ў МДБ Але савецкі рэжым так проста не выпускаў са сваіх кіпцюроў былых працаўнікоў Яўгена Ткача ўвесь час пераследавалі… У 1950 – ых ён выпадкова дазнаўся пра Курапаты, гісторыю якіх пасля таемна расследаваў. Знаёмы таксама з ахвярамі расстрэлу на 9 – ым кіламетры ад Гомля, некаторыя з якіх цудам ацалелі. Вядома, што ўлады і дасюль не прызналі за сабою віны за забойствы “імперыі зла”. Але Яўген Ткач упэўнены: рэжым не можа знішчыць імкнення дашукацца праўды.
18:25
Сутыкненні паміж грамадскасцю ды арганізацыямі, якія праектуюць забудову сталіцы, набываюць усё больш зацяты характар. Праз рознага кшталту крымінальныя схемы, пры беспасярэднім удзеле ўладаў, парушаецца генеральны план забудовы Менску, зацверджаны яшчэ ў 1970 – ыя: ушчыльняецца забудова, знішчаецца знакамітае “зялёнае кола” гораду, значна пагаршаюцца ўмовы жыцця менчукоў, агульная экалагічная сітуацыя. За ўсім гэтым малюецца яшчэ больш грунтоўная праблема – штучнасць імклівага росту сталіцы. Менск ператвараецца ў мегаполіс, які высмоктвае жыццёвыя сокі з правінцыі. Гэты рост адлюстроўвае ненатуральнасць эканамічных дачыненняў у кране. “Пірамідальнасць” размеркавання матэрыяльных рэсурсаў паміж цэнтрам і перыферыяй прыводзіць да таго, што ўсе “пхнуцца” ў Менск – па працу, жытло, жыццёвую перспектыву, бо сацыяльна – эканамічнае развіццё рэгіёнаў літаральна спыняецца.
19:05
Родная мова як вынятак: за гады незалежнасці нашае краіны колькасць беларускамоўных школаў няўхільна скарачаецца. Адметная рыса: беларусы – пра галоўнае нацыянальнае адрозненне. Пухнатыя законы: пра братоў нашых меншых – у рубрыцы “Ведай свае правы!” Без статусу і радзімы: пасля 23 гадоў жыцця ў Беларусі іранскаму мігранту пагражае экстрадыцыя. Корты замест дрэваў: у сталіцы ўсцяж знішчаюцца паркі і скверы дзеля забудовы.
21:45
Аб прыёмных дзецях думае шмат хто, але наважваюцца на гэты крок не ўсе. Якія тут матывы і перашкоды? Як даюць рады прыёмныя бацькі? І пытанне, якога не абмінуць: нараджаць яшчэ свайго ці ўсынаўляць? Госць студыі – актор, тэатральны рэжысёр Павал Харланчук.
22:10
Кіназапіс пра найбольш трагічны эпізод ваеннага стану ў Польшчы крывавую расправу з рабочымі шахты Вуек (Wujek). Казімеж Куц вельмі рэалістычна стварыў патэтычную фрэску пра тыя драматычныя падзеі. Ягоны фільм, які мае неаспрэчную мастацкую вартасць, з’яўляецца адначасова своеасаблівым паклонам адвазе й рашучасці гарнякоў, якія не вагаліся аддаць жыццё за ідэалы Салідарнасці. Катавіцэ, ноч з 12 на 13 снежня 1981 г. Вайсковыя часткі займаюць стратэгічныя пункты гораду. Неўзабаве генерал Ярузэльскі абвесціць па тэлебачанні ўвядзенне ваеннага стану. Група міліцыянтаў, разбіваючы рабочую ахову, выцягвае з кватэры старшыню Камітэту Салідарнасці шахты Вуек. Вестка пра гэта хутка трапляе да гарнякоў. Спачатку яны здзіўленыя, але неўзабаве пачынаецца спантанны пратэст. 14 снежня ў шахце пачынаецца страйк. Рабочыя дамагаюцца адмены ваеннага стану, і вызвалення старшыні камітэту. Перамовы з уладамі заканчваюцца фіяскам. Войска і міліцыя рыхтуюць штурм на шахту.
рэж. Казімеж Куц (Kazimierz Kutz), 1994 г. , Польшча
01:50
Глядзі таксама
Каментары