Александр Федута Не наш гімн?

паліткансультант

Калі грамадзянка Рэспублікі Беларусь Віялета Скварцова, пераможца юніёрскае чэмпіянату Еўропы па лёгкай атлетыцы, пачула, што ў гонар яе перамогі пачынае граць чужы гімн, сышла з пʼедэсталу.

І зрабіла, на мой погляд, абсалютна правільна. Гэта быў учынак эмацыйны, але які цалкам укладаецца ў парадыгму мыслення спартсмена, якому важныя не дывідэнды – грашовыя ці палітычныя, у дадзеным выпадку не так і прынцыпова, а сімвалічны сэнс яго перамогі. Перамагаю я – перамагае мая краіна – мой народ, часткай якога я зʼяўляюся. Калі я адмаўляюся ад гімна маёй краіны, я адмаўляюся і ад майго народа, і ад сябе.

Гэты ўчынак выклікае ў мяне куды большую павагу, чым учынак беларускага спартовага чыноўніка, які па-зладзейску вынес на дарожку алімпійскага стадыёна сцяг чужой краіны і атрымала за гэты ўчынак якраз цалкам адчувальную ўзнагароду. Ён ніякай перамогі не здабываў – ён «зарабляў балы». На мой, вядома, пагляд, зусім не абсалютна слушны. Але той, хто ў момант спартовых спаборніцтваў адмаўляецца ад сімволікі сваёй краіны дзеля чужой – ці проста ставіць чужую сімволіку ўпоравень з уласнай, той сведчыць уласны пройгрыш. Загадзя. Яшчэ да пачатку саміх спаборніцтваў.

Не трэба казаць пра «славянскае братэрства». Спорт ёсць спорт. Спаборніцтвы ніколі не завяршаюцца ў нічыю: чэмпіён можа быць толькі адзін.

Пытанне ў іншым. Калі мы – без адрознення ў палітычных поглядаў – думаем пра сваю краіну, як мы ставімся да яе сімволікі? Улада ўжо паказала гэта – не толькі падраным у абрэзкі бела-чырвона-белым сцягам, што ўпрыгожваў галоўны будынак краіны, але і новым, чырвона-зялёным, пераўтвораным, воляю некага з прыдворных дызайнераў, у трусы кіраўніка дзяржавы – які, у сваю чаргу, надзеўшы гэтыя трусы, таксама паказаў сваё дачыненне і да краіны, і да яе сімволікі. А вось мы ўсё, тыя, каму «Пагоня» бліжэй вянка, намаляванага некалі Леанідам Сініцыным? Як мы з вамі ставімся да дзейнай сімволікі Рэспублікі Беларусь? Мы – якія шчыра абураюцца і Ціцянковым – з абрэзкамі сцяга, і Лукашэнка – у чырвона-зялёных трусах – мы – лепш?

Я ведаю толькі двух беларускіх палітыкаў, якія выказалі сваё дачыненне да дзяржаўнай сімволікі з двума сцягамі ў руках – Вольгу Абрамаву і Віктара Івашкевіча. Гэта як два процілеглых ідэалагічных полюсы – але абодва яны зразумелі: адмаўляючыся ад павагі да таго, што ў дадзены момант увасабляе наша дзяржава, мы адмаўляемся і ад дзяржавы. Пакуль гэта сцяг, герб, гімн Беларусі – не намі прыдуманыя, не намі падтрыманыя, не задавальняючыя нас эстэтычна – але яны ўвасабляюць нашу краіну на міжнароднай арэне (не абавязкова толькі спартыўнай) – мы мусім ставіцца да іх так, як мы ставімся да Рэспублікі Беларусь.

Гімн ёсць гімн, герб есці герб, сцяг есці сцяг – хай нават у мяне хаты няма і не будзе чырвона-зялёнага палатна, але ёсць бела-чырвона-белы сцяжок.І я ўстану, калі зайграе гімн Беларусі – які ёсць, раз ужо не «Магутны Божа» і не «Радзіма мая дарагая». Таму што іншай краіны – які і ў Віялеты Скварцовай – у мяне няма. І я грамадзянін той рэальнай Беларусі, якая існуе ў дадзены момант на дадзенай прасторы. Нават, калі мне хочацца жыць у нейкай іншай Беларусі – той, пра якую марылі Луцкевічы, Купала, Ластоўскі, Багдановіч, Геніюш, Дубоўка, Караткевіч.

Але іншай Беларусі няма. Давайце гэта зразумеем. Калі зразумеем, то бок шанец, што наступіць заўтра. І, можа, тады будзе іншы гімн, іншы герб, іншы сцяг. Заўтра. Гэта будзе заўтра.

іншыя запісы
Каментары