Аляксандр Гелагаеў Абуджэнне ў памежнай зоне

гісторык, вайсковы аглядальнік

Прапускны пункт на расейскай мяжы

Наступіў той няёмкі выпадак, калі Расея сама спрыяе адбудове беларускай нацыянальнай свядомасці.

Дырэктар ФСБ Аляксандр Бортнікаў загадаў стварыць памежную зону на мяжы з Беларуссю «для стварэння неабходных умоваў аховы дзяржаўнай мяжы РФ», піша «Интерфакс».

26 траўня 1995 таму адбыўся сімвалічны знос памежнага слупа на мяжы Беларусі і Расеі – пад пацалункі прэзідэнта Беларусі і прэмʼер-міністра РФ Віктара Чарнамырдзіна.

Архіўнае выданне дзяржаўнай газеты

Потым шмат слоў было сказана пра свабоду гандлю і бязмытную прастору паміж двума краінамі, пра «славянскае братэрства» і «адзіны народ».

Аднак чым далей, тым больш аказвалася, што за словамі Масквы пра роўнасць і еднасць на самой справе стаіць зацікаўленасць маскоўскіх чынавенска-алігархічных і сілавых груповак у поўным эканамічным і палітычным падпарадкаванні Беларусі.

Беларусь не атрымала ані энерганосьбітаў па ўнутраных расейскіх коштах, ані поўнага і роўнага доступу на расейскі рынак. Больш за тое, Масква спрабавала практычна шантажом прымусіць Беларусь прадаць такія важныя для краіны прадпрыемствы як Менскі аўтазавод і Менскі завод колавых цягачоў.

Цяпер, пры тым што ў расейскіх дзяржаўных і калядзяржаўных медыях ідзе пачатковы этап інфармацыйнай вайны супраць Беларусі – беларусаў пачынаюць вінаваціць у «нявернасці», папракаюць за тое, што яны хочуць размаўляць па-беларуску, шанаваць сваіх продкаў і іх гісторыю – Расея пайшла на аднабаковае будаўніцтва мяжы з нашай краінай.

Пры тым, што беларускіх беларускіх патрыётаў расейскія шавіністы часцяком называюць «нацыянал-сепаратыстамі», аказваецца, на самой справе гэта Масква ўжо не хоча жыць з Беларуссю разам. Іронія гісторыі.

Адкрыты працэс стварэння мяжы з расейскага боку пачаўся як мінімум у 2014 годзе, калі Расея пачала праверкі пашпартоў на аўтамабільных трасах. Пры гэтым Беларусь не пайшла на такі ж самы крок, верагодна, з палітычна-іміджавых прычын.

Месяц таму аднабаковыя дзеянні РФ раскрытыкаваў старшыня Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага Сходу Беларусі Уладзімер Андрэйчанка, які падкрэсліў, што Масква дзейнічае без якіх-небудзь кансультацыяў з беларускім бокам.

«Відавочна, што ў Крамлі чакаюць ад Менску, як ад больш слабага боку, саступак на мяжы капітуляцыі. Вынікам беларуска-расейскіх супярэчнасцяў робіцца перспектыва аднаўлення паўнавартаснага памежнага кантролю паміж двума краінамі», – гаворыцца ў прарочай публікацыі мінулага тыдня на партале belarusinfocus.info.

Беларускія памежнікі

Беларусь наўрад ці зможа доўга ігнараваць адкрыта несяброўскія дзеянні вялікага ўсходняга суседа. Не толькі транзіт наркотыкаў і рэгулярнае зʼяўленне ў беларускай крымінальнай хроніцы замежных «гасцей», але і чыста эканамічны разлік патрабуе, каб дзяржава ўзяла пад кантроль усходнюю мяжу.

Згодна з ацэнкамі экспертаў «Belarus Security Blog», страты гандлёвага звароту Беларусі ад кантрабанды даходзяць да $ 500 млн у год. Пры гэтым выдаткі на абсталяванне мяжы складуць $260 млн, а ўтрыманне дадаткова $60-70 млн у год.

Аднак значна даражэй для краіны можа быць адсутнасць рэальнага кантролю за сваймі межамі, як гэта адбылося ў 2014 годзе ў Украіне. Тады ва Украіну пайшла рака зброі, боепрыпасаў, баевікоў, а потым і рэгулярных частак расейскай арміі, што прывяло да анексіі Крыму і цяжкай шматгадовай вайны на Данбасе.

Чытайце таксама:

Бяспека беларускай дзяржавы, з якой звязанае і выжыванне беларускай нацыі, патрабуе і будзе патрабаваць новых выдаткаў, на якія будзе цяжка знайсці грошы без эканамічных рэформаў і стаўкі на прыватную ініцыятыву грамадзянаў.

Аднак можна з упэўненасцю казаць, што перанакіраванне сродкаў з палітычнага пераследу апанентаў на абарону сапраўдных інтарэсаў дзяржавы дапаможа знайсці заўважную частку патрэбных грашовых і кадравых рэсурсаў.

Усё больш адкрыты шантаж з боку Масквы будзе патрабаваць у адказ кансалідацыі ўсяго беларускага грамадства на пазіцыях абароны незалежнасці, і крокі ўладаў насустрач нацыянальна свядомым колам грамадства змогуць даць пазітыўны для дзяржавы і народа эфект.

Беларусь доўгі час спала ў памежнай зоне – злева Захад, справа – Усход. Час прачнуцца, заявіць пра сябе і адбудаваць свае межы.

Аляксандр Гелагаеў, belsat.eu, фотаздымкі Ints Kalnins/ Reuters/ Forum,  Tut.by, Deutsche Welle, сайт Мінабароны РБ

іншыя запісы
Каментары