«Зʼявілася мафія і нарабіла даўгоў». Што вяскоўцы думаюць пра перадачу калгасаў бізнесу

video

«Белсат» на занядбаных гаспадарках

Спосаб на адраджэнне вёскі ці знішчэнне нават таго, што засталося? За 12 гадоў існавання практыкі перадачы калгасаў у «нагрузку» прадпрыемствам факты сведчаць, хутчэй, на карысць другога сцэнара.

Выявілася, што кампаніі ўкладацца ў зямлю зусім не збіраліся.

Пустыя будынкі, заваленыя дахі, такі сумны вынік загадаў прэзідэнта NN 138 і 280, якія 12 год таму дазволілі прыватным кампаніям набываць дзяржаўныя калгасы за 20 % ад іх вартасці.

Невядома, хто набываў калгасы добраахвотна, бо такое «укладанне» давала шэраг падатковых і крэдытавых ільготаў, а каму гэтыя прадпрыемствы проста прымусова «навесілі» зверху. Але менавіта пасля гэтых загадаў у 2004-ым годзе кампанія «Ростэм» Юрыя Авярʼянава зрабілася ўласніцаю саўгасу «Ілля» у Вялейскім раёне на Меншчыне. У сёлетнім інтэрвʼю інтэрнэт-парталу «Tut.by» Авярʼянаў зазначае, што з таго часу ён уклаў у гэтае аграпрадпрыемства $ 5 млн.

«Вы, праедзьце, паглядзіце гэтыя мільёны!» – кажа працаўнік аграфірмы «Ілля», які не верыць у такія лічбы.

Іншы зазначае:

«Раней гэтая гаспадарка была на вышэйшых пазіцыях. А калі тут зʼявілася гэтая мафія, яны нарабілі тут даўгоў».

Пасля шэрагу няўдалых інвестыцыйных праектаў, не звязаных з аграрным бізнесам, «Ростэм» апынуўся ў цяжкай фінансавай сітуацыі. 26-га ліпеня адбудзецца суд, пасля якога былы саўгас, найхутчэй, перададуць назад пад кантролю дзяржавы.

«Можа, і лепш, можа, жытло пачнуць будаваць», – спадзяецца працаўнік аграфірмы «Ілля».

Іншы працаўнік кажа, што «горш ужо не будзе».

Бывае і горш

Вось пустыя палі, месцы, дзе стаялі цяпліцы, рэшткі згарэлага складу гародніны. Гэта ўсё тэрыторыя калгасу «Азёрны» у Сёмкаве, што каля Менску. «Азёрны» з 2004-га цягам 10-ці гадоў быў ва ўласнасці «Першай харчовай кампаніі» Анатоля Стацкевіча-Чабаганава. У 2014-ым пастановаю суда комплекс вярнулі ва ўласнасць дзяржавы. Мы запыталі мясцовых жыхароў, як ім цяпер працуецца ў «Азёрным».

«Яго ўжо зачынілі. Вось жонка сыходзіла на пенсію, шукала дакументы, такое прадпрыемства ўжо нідзе не зарэгістраванае», – кажа былы працаўнік «Азёрнага».

Частка людзей пайшла працаваць у суседнія калгасы ці на прыватныя прадпрыемствы, але працы ўсім не хапіла. «Азёрны» не адзіны такі прыклад. Вядома, што ў аграрным бізнесе не прыжыліся каля паловы з усіх прыватных кампаніяў, якія ў 2004-2005-ым гадах набылі агулам 85 калгасаў у розных частках краіны. Яшчэ 419 стратных аграрных прадпрыемстваў былі перададзеныя на баланс іншых прадпрыемстваў. Пра тое, што калгас – калектыўная ўласнасць кожнага, хто ў ім працуе, ніхто ўжо і не памятае.

«У іх гэтую маёмасць без іхнага ведама забіраюць, прадаюць каму заўгодна, а яны аўтаматычна павінныя з гэтым пагаджацца. Гэта ёсць праява нейкага рабаўладальніцкага ці феадальнага падыходу ў нашыя часы», – заўважае эканаміст Міхал Залескі.

Можа і так, але сумны досвед прымусовае ці няпрофільнае супрацы паміж буйным беларускім бізнесам ды стратнымі дзяржаўнымі сельскагаспадарчымі прадпрыемствамі кіраўніка краіны не бянтэжыць. 23-га чэрвеня, падчас 5-га Усебеларускага сходу, ён ізноў заявіў пра гатовасць раздаваць вёскі і калгасы выбранай эліце.

Па прыклад таго, што з гэтага можа атрымацца, далёка ад Менску ездзіць не трэба.

Ігар Кулей, belsat.eu

Тэгі: 
Глядзі таксама
Каментары