Як святкуюць дзень Перамогі ў другой сусветнай вайне ў іншых краінах?


Прэзідэнт Францыі Франсуа Алланд і выбраны будучы прэзідэнт Эманюэль Макрон ускладаюць кветкі на магілу невядомага салдата каля Трыумфальнай аркі. Парыж, 8 траўня, 2017. Фота: POOL/AFP / STEPHANE DE SAKUTIN

У большасці краінаў Заходняй Еўропы днём, калі скончылася другая сусветная вайна, лічыцца 8 траўня. І толькі ў краінах былога савецкага блоку адзначаюць Дзень перамогі на дзень пазней, бо другі акт аб капітуляцыі Германіі быў падпісаны, калі ў Маскве на гадзінніку было ўжо 00:43 9-га траўня. Нягледзячы на тое, што ў Сербіі, напрыклад, час супадае з Еўрапейскім, яны і зараз святкуюць Дзень Перамогі на дзень пазней фактычнай даты.

З заходніх краінаў-саюзніц святочныя мерапрыемствы кшталту парадаў і салютаў адбываюцца, бадай што, толькі ў Францыі.

Францыя

8 траўня ў Францыі – нацыянальнае свята і выходны дзень. Некалькі разоў за пасляваенную гісторыю Францыі гэты дзень рабілі звычайны працоўным днём з той логікі, што святкаваць капітуляцыю Германіі так маштабна – гэта не ветліва ў адносінах да суседкі, з якой у 50-70-я гады Францыя актыўна развівала адносіны. Але з 1981 года свята вярнулі. Акрамя таго, французы асобна адзначаюць Дзень памяці дэпартаваных габрэяў у апошнюю нядзелю красавіка, а 11 лістапада – дзень воінаў, памерлых у баях за Францыю.

Рытуальна святкаванне Дня Перамогі ў Францыі мала чым адрозніваецца ад савецкай традыцыі: па Елісейскіх палях праходзіць парад, прэзідэнт разам з іншымі высокімі асобамі ўскладае кветкі да Магілы невядомага салдата каля Трыумфальнай аркі. Сёлета гэтая цырымонія прыцягнула асаблівую ўвагу, бо 7 мая Францыя абрала новага прэзідэнтаЭманюэля Макрона. Ён удзельнічаў ва ўскладанні кветак разам з Франсуа Алландам.

Тое ж адбываецца ў меншых гарадах. Аднак, у адрозненне ад былых савецкіх краінаў, без патрыятычна-прапагандыстскага фанатызму. Няма такой колькасці ваеннай тэхнікі, тым больш, ніякіх кансерваваных шкарпэтак, і налепкі «НА БЕРЛІН!» у Францыі проста немагчымыя. 8 траўня – дзень, калі скончылася вайна, а не дзень, калі трэба рыхтавацца да новай.

ЗША

Злучаныя штаты Амерыкі не святкуюць 8 траўня нейкім спецыяльным чынам. Там гэты дзень вядомы як Дзень заканчэння вайны ў Еўропе (V-E DayVictory in Europe Day), бо для Штатаў вялікая частка вайны была яшчэ паперадзе, у Японіі, з ядравым бамбаваннем Хірасімы і Нагасакі. Дзень канчатковай перамогі ў Другой сусветнай вайне ў ЗША святкуецца ў другі панядзелак жніўня, у гэтым годзе – 14-га жніўня.

У апошні ж панядзелак траўня ЗША святкуюць Дзень памяці ўсіх вайскоўцаў, загінулых у войнах на баку войска ЗША. У гэты дзень людзі наведваюць мемарыялы і могілкі, нясуць сцягі і кветкі. Нацыянальны сцяг напалову спускаюць. Дзень з’яўляецца выходным, таму звычайна людзі выходзяць на пікнікі і спартовыя мерапрыемствы. Гэтае свята лічыцца пачаткам летняга сезону.

Сцягі на могілках вайскоўцаў, загінулых у войнах за ЗША. 26 траўня, 2016. Washington, DC.
Фота: Science World Report

2 верасня адзначаецца дзень перамогі ў Другой сусветнай вайне і ў Вялікай Брытаніі.

Сербія

9 траўня ў Сербіі вышэйшыя асобы кіраўніцтва краінай ускладаюць вянок да помніка вызваленцам Бялграду, на цырымоніі прысутнічаюць ветэраны, студэнты, запрошаныя госці ды іншыя грамадзяне. Ідзе па галоўнай вуліцы сталіцы вядомы нам «Бессмяротны полк». У Сербіі гэта таксама нацыянальнае свята, з парадам вайсковай тэхнікі, авіяшоу і патрыятычнымі лозунгамі.

У гэтым годзе прэзідэнт Сербіі Аляксандр Вучыч выступіў з прамовай да Дня Перамогі, і падзякаваў Расеі за гераізм, які выратаваў усіх ад фашызму.

«Дзень перамогі – адно з найважлівейшых святаў у гісторыі ўсяго чалавецтва. З усіх нацыяў менавіта рускі народ пацярпеў найбольш у Вялікай айчыннай вайне, і гэта будзе заўсёды заставацца прыкладам патрыятызму і найвялікшай мужнасці. Дзякуючы гераічным учынкам у Другой сусветнай вайне, фашызм быў зрынуты, а мір – выратаваны ад яго цёмнай моцы. Мужнасць салдатаў Чырвонай Арміі заслугоўвае павагі, гонару і вечнай памяці ў нашых сэрцах», – сказаў Вучыч па-расейску ў відэазвароце з нагоды дня Перамогі.

Парад у гонар 70-годдзя перамогі ў другой сусветнай вайне. 9 траўня 2015. Масква, Расея. Фота: kremlin.ru

З другога боку

Прэзідэнт Рычард фон Вайцзакер 8 траўня 1985 году на цырымоніі ўганаравання 40 гадавіны перамогі над фашызмам звярнуўся да немцаў з наступнымі словамі:

«Розныя нацыі сёння святкуюць канец Другой сусветнай вайны ў Еўропе. Кожная нацыя робіць гэта з уласным пачуццём і ў залежнасці ад свайго лёсу ў гэтай вайне. Ці гэта перамога, ці гэта паражэнне, звальненне ад несправядлівасці і акупацыі, або пераход да новай залежнасці, падзелу тэрыторый, новых саюзаў, перакладання паўнамоцтваў і падзелу сфераў уплыву – 8 траўня 1945 году стала вырашальнай гістарычнай датай для ўсёй Еўропы.
Мы, немцы, успамінаем гэтую дату ў нашай краіне таксама. Мы павінны знайсці нашыя ўласныя стандарты. Але мы не зможам зрабіць гэта, калі мы самі, або іншыя будзем хаваць нашыя пачуцці. Мы павінныя і мы зможам паглядзець праўдзе ў вочы – без абялення і скажэнняў».

У Нямеччыне няма афіцыйнага нацыянальнага свята перамогі над фашызмам, але ў гэты дзень праходзяць розныя памятныя мерапрыемствы. Канцлерка Германіі Ангела Меркель і іншыя афіцыйныя прадстаўнікі Германіі ўдзельнічаюць ва ўшанаваннях загінулых праз фашызм у іншых краінах.

Вераніка Чыгір, belsat.eu

Глядзі таксама
Каментары