Сёння на «Белсаце»: фільм пра Яна Карскага – польскага Джэймса Бонда


Жыццё таленавітага дыпламата Яна Карскага – гатовы сцэнар для вайсковага трылера. На падставе ягонай біяграфіі паўстаў дакументальны фільм «Карскі і ўладары чалавецтва», які мы прапануем вашай увазе а 22:20, адразу пасля праграмы «ПраСвет». 

Ян Карскі – чалавек, дзякуючы якому свет даведаўся пра жахі Галакосту. Але спачатку яму ніхто не паверыў.

Фільм Славаміра Грунберга з дапамогай архіўных матэрыялаў, інтэрвʼю і сучаснай анімацыі малюе партрэт Карскага не толькі як адважнага і вынаходлівага агента, але і нязломнага «арыстакрата духу». Гэта гісторыя пра мужнасць і сумнеў, пра нечалавечае аблічча вайны і адчуванне асабістага пройгрышу, нягледзячы на гістарычную перамогу.

Стужка распавядае пра найважнейшыя падзеі з жыцця Яна Карскага з дапамогай архіўных запісаў, гутарак з палітолагамі ды сведкамі тых падзей (у прыватнасці, з Уладзіславам Барташэўскім і Збігневам Бжэзінскім), а таксама анімаваных сцэнаў.

 

karski

Фрагмент з фільма

Ян Рамуальд Казлевіч (такім было сапраўднае імя Яна Карскага) нарадзіўся ў 1914 годзе ў Лодзі. Ён выхоўваўся у атмасферы вялікага горада, дзе побач жылі немцы і габрэі, рускія і палякі. Ян хацеў стаць дыпламатам. У 1931 годзе ён пераехаў у Львоў, дзе пачаў вывучаць права і дыпламатыю. Пасля заканчэння ўніверсітэту паступіў на працу ў польскі МЗС і пасяліўся ў Варшаве.

Вайна разбурыла ўсе ягоныя планы. Ён трапіў у савецкі палон, але здолеў уцячы падчас транспартавання, дзякуючы чаму пазбег лёсу тысяч польскіх афіцэраў, забітых НКУС у Катыні. Вярнуўшыся ў Варшаву, стаў курʼерам Польскай падпольнай дзяржавы. Карскі, які валодае замежнымі мовамі і валодае фатаграфічнай памяццю, стаў адным з найболей значных дзеячаў польскага супраціву.

У 1942 годзе ён атрымаў самае адказнае ў сваім жыцці заданне – камандаванне даручыла яму паехаць у Англію і перадаць яе лідарам даклад пра становішча габрэяў у Польшчы. Каб прадставіць заходнім лідарам максімальна поўную карціну нацысцкіх злачынстваў, ён двойчы пракрадаўся за сцены варшаўскага гета.

karski afisza

Фрагмент афішы

У сваёй дакументальнай стужцы Славамір Грунберг скрупулёзна рэканструюе шлях Карскага на Захад і паказвае, што місія, якая забяспечыла яму месца ў падручніках гісторыі, была адначасова ягонай страшнай асабістай паразай.

Калі Карскі дабярэцца да лонданскіх і вашынгтонскіх салонаў, палітыкі, інтэлектуалы і суддзі не павераць ягоным сведчанням. Інфармацыя пра мільёны забітых габрэяў падаецца амерыканскім суддзям і прэзідэнту ЗША Франкліну Рузвельту сумнеўнай.

У адказ не было ні ваеннай, ні палітычнай рэакцыі. Хоць місія завяршылася поспехам, Карскі прайграе. Да канца сваіх дзён ён будзе лічыць, што зрабіў занадта мала для габрэяў.

Рэж. Славомір Грунбэрг (Sławomir Grünberg)
Сцэнар: Катка Рэшке (Katka Reszke), Славомір Грунбэрг (Sławomir Grünberg), Э. Томас Ўуд (E.Thomas Wood)

Крыніца: http://culture.pl/

Глядзі таксама
Каментары