Скарбы вялікіх князёў літоўскіх прывезлі ў Беларусь


Кафля з гербам ды ініцыяламі Льва Сапегі

Амаль трыста экспанатаў адолелі шлях з Вільні ў Горадню.

На дзень гораду ў Горадні адкрылася выстава «Археалагічныя знаходкі палацу вялікіх князёў літоўскіх. Паўсядзённасць віленскага двара».

Арганізатары выставы абралі залы Музею гісторыі рэлігіі. Але плануюць прывезці выставу і ў Стары замак, але ўжо пасля яго рэстаўрацыі.

Падобныя выставы ўжо былі ў Польшчы, Нямеччыне, Італіі. Некалькі гадоў таму рэчы з палацу экспанаваліся ў Менску, зусім нядаўна – у Нясвіжы. Для арганізатараў было прынцыпова, каб прадметы завіталі і ў Горадню – як у вялікакняскі і каралеўскі горад.

Кафля з Пагоняй

Кафля з Пагоняй

Герб каралевы Боны Сфорцы

Герб каралевы Боны Сфорцы

Трыста экспанатаў з пяцісот тысяч

Са словаў дырэктара віленскага музею «Палац вялікіх князёў літоўскіх» Выдаса Далінскаса, галоўная ідэя выставы – папулярызацыя нашай агульнай спадчыны, бо Літва і Беларусь – неразрыўныя часткі Вялікага Княства.

У агульных зборах палацу цяпер каля паўмільёна знаходак. Але дырэкцыя вырашыла сабраць калекцыю, якая магла б ездзіць і рэпрэзентаваць музей. Па ідэі гэта меліся быць розныя паводле храналогіі і тыпу знаходкі, якія б адлюстроўвалі штодзённасць жыхароў вялікакняскай рэзідэнцыі ў розныя эпохі.

Дырэктар віленскага музею «Палац вялікіх князёў літоўскіх» Выдас Далінскас

Дырэктар віленскага музею «Палац вялікіх князёў літоўскіх» Выдас Далінскас

Фрагмент драўлянай сярэднявечнай каналізацыі

Фрагмент драўлянай сярэднявечнай каналізацыі

Як захаваўся саламяны брыль, якому 500 гадоў?

У Горадню прывезлі амаль трыста экспанатаў: калекцыі пячной кафлі, упрыгожванні, зброю, посуд і нават кавалак драўлянай сярэднявечнай каналізацыі. Ёсць на выставе і экспанаты зробленыя ў нашыя дні, напрыклад, макет замку Гедыміна або дакладныя рэканструкцыі пячной кафлі, якія можна памацаць рукамі.

Як патлумачыў спадар Далінскас, вялікая колькасць захаваных у палацы прадметаў тлумачыцца тым, што комплекс стаяў у нізіне – пад гарой. З гэтай прычыны фактычна ў «балоце» змаглі захавацца арганічныя вырабы з дрэва, скуры і нават саламяны брыль 500-гадовай даўніны. У дадатак да ўсяго, разбураны ў XVII ст. палац не адбудоўваўся, а доўгі час стаяў у руінах, пад якімі і захаваліся ўнікальныя артэфакты.

Макет замку Гедыміна і палацу вялікіх князёў

Фрагмент драўлянай сярэднявечнай каналізацыі

Фрагмент драўлянай сярэднявечнай каналізацыі

Макет замку Гедыміна і палацу вялікіх князёў

Кафля са сцэнамі палявання

Кафля са сцэнамі паляфання

Самая вялікая калекцыя кафлі ў свеце

Звяртае на сябе ўвагу несамавітая па сваіх памерах і разнастайнасці калекцыя кафлі з палацу, на якой адлюстраваныя і міфалагічныя сюжэты, і сцэны з палявання, і прыватныя шляхецкія гербы магнацкіх родаў, да прыкладу, Радзівілаў альбо Сапегаў. Магнаты, будучы міністрамі ў ВКЛ, мелі ў палацы свае апартаменты, печы ў якіх аздаблялі ўласнымі сімваламі.

«Магчыма, мы маем самую вялікую калекцыю кафлі ў свеце перыядам ад готыкі да ранняга барока, – распавядае спадар Далінскас. – Трэба было б праехаць палову Еўропы, каб убачыць настолькі размаітыя асобнікі, якія знаходзяцца ў зборах палацу. Падчас раскопак кляштараў або сядзіб цэлыя якасныя кафлі знаходзяць паштучна, у нас жа іх знаходзілі дзясяткамі і сотнямі на адным месцы».

На выставе можна ўбачыць срэбраную талерку XVII ст., якая была зробленая ў Аўгсбургу – у адным з тагачасных ювелірных цэнтраў Еўропы. На суседняй вітрыне – ракавіны малюскаў, адкіды з вялікакняскай кухні. Як аказалася, уладары Вялікага Княства, як і сучасныя лідары краінаў, любілі паласавацца далікатэсамі.

Глядзіце яшчэ >>> 888-годдзе Горадні: вышыванкі, дзеці на роварах і Каложа з сыру (Фота)

«Калі працуюць сабачкі і бяжыць звер – гэта музыка!»: паляўнічыя зладзілі фэст (Фота)

АК, belsat.eu

Глядзі таксама
Каментары