Скарбы вялікіх князёў літоўскіх прывезлі ў Беларусь


Кафля з гербам ды ініцыяламі Льва Сапегі

Амаль трыста экспанатаў адолелі шлях з Вільні ў Горадню.

На дзень гораду ў Горадні адкрылася выстава «Археалагічныя знаходкі палацу вялікіх князёў літоўскіх. Паўсядзённасць віленскага двара».

Арганізатары выставы абралі залы Музею гісторыі рэлігіі. Але плануюць прывезці выставу і ў Стары замак, але ўжо пасля яго рэстаўрацыі.

Падобныя выставы ўжо былі ў Польшчы, Нямеччыне, Італіі. Некалькі гадоў таму рэчы з палацу экспанаваліся ў Менску, зусім нядаўна – у Нясвіжы. Для арганізатараў было прынцыпова, каб прадметы завіталі і ў Горадню – як у вялікакняскі і каралеўскі горад.

Кафля з Пагоняй

Герб каралевы Боны Сфорцы

Трыста экспанатаў з пяцісот тысяч

Са словаў дырэктара віленскага музею «Палац вялікіх князёў літоўскіх» Выдаса Далінскаса, галоўная ідэя выставы – папулярызацыя нашай агульнай спадчыны, бо Літва і Беларусь – неразрыўныя часткі Вялікага Княства.

У агульных зборах палацу цяпер каля паўмільёна знаходак. Але дырэкцыя вырашыла сабраць калекцыю, якая магла б ездзіць і рэпрэзентаваць музей. Па ідэі гэта меліся быць розныя паводле храналогіі і тыпу знаходкі, якія б адлюстроўвалі штодзённасць жыхароў вялікакняскай рэзідэнцыі ў розныя эпохі.

Дырэктар віленскага музею «Палац вялікіх князёў літоўскіх» Выдас Далінскас

Фрагмент драўлянай сярэднявечнай каналізацыі

Як захаваўся саламяны брыль, якому 500 гадоў?

У Горадню прывезлі амаль трыста экспанатаў: калекцыі пячной кафлі, упрыгожванні, зброю, посуд і нават кавалак драўлянай сярэднявечнай каналізацыі. Ёсць на выставе і экспанаты зробленыя ў нашыя дні, напрыклад, макет замку Гедыміна або дакладныя рэканструкцыі пячной кафлі, якія можна памацаць рукамі.

Як патлумачыў спадар Далінскас, вялікая колькасць захаваных у палацы прадметаў тлумачыцца тым, што комплекс стаяў у нізіне – пад гарой. З гэтай прычыны фактычна ў «балоце» змаглі захавацца арганічныя вырабы з дрэва, скуры і нават саламяны брыль 500-гадовай даўніны. У дадатак да ўсяго, разбураны ў XVII ст. палац не адбудоўваўся, а доўгі час стаяў у руінах, пад якімі і захаваліся ўнікальныя артэфакты.

Фрагмент драўлянай сярэднявечнай каналізацыі

Макет замку Гедыміна і палацу вялікіх князёў

Кафля са сцэнамі паляфання

Самая вялікая калекцыя кафлі ў свеце

Звяртае на сябе ўвагу несамавітая па сваіх памерах і разнастайнасці калекцыя кафлі з палацу, на якой адлюстраваныя і міфалагічныя сюжэты, і сцэны з палявання, і прыватныя шляхецкія гербы магнацкіх родаў, да прыкладу, Радзівілаў альбо Сапегаў. Магнаты, будучы міністрамі ў ВКЛ, мелі ў палацы свае апартаменты, печы ў якіх аздаблялі ўласнымі сімваламі.

«Магчыма, мы маем самую вялікую калекцыю кафлі ў свеце перыядам ад готыкі да ранняга барока, – распавядае спадар Далінскас. – Трэба было б праехаць палову Еўропы, каб убачыць настолькі размаітыя асобнікі, якія знаходзяцца ў зборах палацу. Падчас раскопак кляштараў або сядзіб цэлыя якасныя кафлі знаходзяць паштучна, у нас жа іх знаходзілі дзясяткамі і сотнямі на адным месцы».

Усе фота:

На выставе можна ўбачыць срэбраную талерку XVII ст., якая была зробленая ў Аўгсбургу – у адным з тагачасных ювелірных цэнтраў Еўропы. На суседняй вітрыне – ракавіны малюскаў, адкіды з вялікакняскай кухні. Як аказалася, уладары Вялікага Княства, як і сучасныя лідары краінаў, любілі паласавацца далікатэсамі.

Глядзіце яшчэ >>> 888-годдзе Горадні: вышыванкі, дзеці на роварах і Каложа з сыру (Фота)

«Калі працуюць сабачкі і бяжыць звер – гэта музыка!»: паляўнічыя зладзілі фэст (Фота)

АК, belsat.eu

Глядзі таксама
Каментары