Валянцін Акудовіч: побытавы нацыяналізм нас яшчэ чакае


Прыхільнікі пабудовы беларускай нацыі зацыкліліся на адным узоры яе стварэння. Госць праграмы «Размова Мацкевіча» філосаф Валянцін Акудовіч мяркуе, што ёсць лепшая для беларусаў альтэрнатыва, чымся «этна-лінгвістычная» мадэль нацыі.

{movie}Валянцін Акудовіч у “Размове Мацкевіча”|right|14298{/movie}

Пра ідэю, якая б аб’яднала ўсіх беларусаў, нядаўна ўзгадаў Аляксандр Лукашэнка. Ці гаворка ішла пра нацыянальную ідэю? Валянцін Акудовіч сумняваецца ў тым, што нацыянальная ідэя патрэбная і ўвогуле можа існаваць. «Калі ёсць нацыя, то тэарэтычна ў нацыі можа быць нейкая ідэя. Напрыклад, уся нацыя аб’ядноўваецца, каб засвоіць космас. Можа існаваць ідэя стварэння нацыі, а калі нацыя створаная, то пры чым тут «нацыянальная ідэя»? Якая можа быць «ідэя трактара», калі трактар ужо ездзіць? Гэтак – якая ідэя у літоўцаў? Яны здзейснілі сваю мару: адарваліся ад Расейскай імперыі, уступіўшы ў Еўразвяз, далучыліся да Еўропы. На гэтым – усё, далей – жыць, якая яшчэ ідэя?»

Госць праграмы заўважае, што існуюць дзясяткі фарматаў утварэння нацыі. «У нас, у еўрапейскай частцы, этнічная база дамінуе. Таму ў нас дзве асноўныя мадэлі: этна-лінгвістычная, дзе ў аснову пакладзеная культура, этнас, кроў, мова. Гэтак званая «нямецкая мадэль». Ёсць яшчэ «грамадзянская нацыя», гэтак званая «французская мадэль». І мы ў Беларусі зацыкліліся, у нас ідэя фікс, што мы павінны стварыць на этна-лінгвістычнай, этна-культурнай базе. А я схільны да «французскай мадэлі», мне падаецца, што яна нам больш пасуе», – кажа філосаф.

У гісторыі былі спробы збудаваць менавіта «грамадзянскую нацыю»: падобнае было і ў Вялікім княстве Літоўскім і ў Рэч Паспалітай. Уладзімір Мацкевіч мяркуе, што і сёння беларусы хутчэй – грамадзянская нацыя. Таму, на ягоную думку, і побытавага нацыяналізму ў Беларусі практычна няма. «Побытавы нацыяналізм нас яшчэ чакае», – заўважае госць праграмы.

Валянцін Акудовіч падкрэслівае, што беларуская нацыя ўжо створаная і існуе. «Відавочна ўсе прыкметы ёсць. Так, можа гэта не тая нацыя, якую мы хацелі, пра якую мы марылі. Але нацыя ўжо ёсць, і 20 гадоў існавання дзяржавы – самы істотны чыннік для нацыяўтварэння. Калі мы яшчэ мелі гэта ў гісторыі? А сёння мы кладземся спаць і прачынаемся ў Беларусі – сваёй краіне».

МЛ, belsat.eu

https://youtu.be/wtfwzX_wZUM

Глядзі таксама
Каментары